වඩ වඩාත් ආක්රමණශීලී රුසියාව සහ චීනයේ වර්ධනය වන බලපෑම සමඟ එක්ව, ආක්ටික් ආරක්ෂාව සහ ස්වෛරීභාවය කෙරෙහි කැනඩාවේ අවධානය අලුත් කර ඇති අතර උතුරු අර්ධ ගෝලය පාලනය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ද අවධානය යොමු කර ඇත.
එහිදී අවධානය යොමු වී ඇත්තේ ඔත්තු බැලීම වැඩි කිරීම – කුමක් කරන්නේද සහ කවුරුන් කරන්නේද යන්න දැන ගැනීම – සහ කැනඩාවේ උතුරේ ක්රියාත්මක වීමට පෙර ඕනෑම ආක්රමණිකයෙකු වැළැක්වීම සඳහා හමුදා වත්කම් තිබීම යන කරුණු පිළිබදවය.
කැනේඩියානු ආරක්ෂක බුද්ධි සේවයේ (CSIS) අධ්යක්ෂ ඩැනියෙල් රොජර්ස් පැවසුවේ කැනඩාවේ ආක්ටික් ප්රදේශයේ ක්රියාත්මක වන රජයේ සහ පෞද්ගලික අංශය ඉලක්ක කරගත් සයිබර් ආරක්ෂාව පිළිබදව සහ සාම්ප්රදායික ඔත්තු බැලීමේ තර්ජන පිළිබඳව තම ආයතනය දැනුවත් බවයි.
“කැනඩාව ආඩම්බර ආක්ටික් ජාතියක් වන අතර, ගෝලීය ආක්ටික් කලාපය එහි ආර්ථික හා උපායමාර්ගික විභවය හේතුවෙන් වැඩි උනන්දුවක් දක්වන වේදිකාවක් බවට පත්ව ඇත. මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව ඇතුළු ආක්ටික් නොවන රාජ්යයන් කලාපයේ උපායමාර්ගික හා ආර්ථික වශයෙන් ස්ථාවර වීමට උත්සාහ කරයි. කලාපයේ සැලකිය යුතු මිලිටරි පැවැත්මක් ඇති ආක්ටික් රාජ්යයක් වන රුසියාව, අනපේක්ෂිත හා ආක්රමණශීලීව පවතී,” නොවැම්බර් මාසයේ ජාතික ආරක්ෂක තර්ජන පිළිබඳ කතාවකදී රොජර්ස් පැවසීය.”එම රටවල් දෙකම සහ අනෙකුත් රටවල් දෙකම අපගේ ආක්ටික් කලාපය සහ එහි ආර්ථික හෝ උපායමාර්ගික විභවයට බලපෑම් කරන හෝ සංවර්ධනය කරන අය කෙරෙහි සැලකිය යුතු බුද්ධි උනන්දුවක් දක්වයි.”
කැල්ගරි විශ්ව විද්යාලයේ මහාචාර්ය රොබ් හියුබට් පවසන පරිදි, රොජර්ස් චීනය සහ රුසියාව යන දෙකම නම් කිරීම සැලකිය යුතු කරුණකි.
කැනඩාවේ ආක්ටික් කලාපය ආරක්ෂා කිරීමට “තොරතුරු” යුද්ධ කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම ඇතුළත් බව හියුබට් පැවසීය – කැනේඩියානුවන් හෝ කැනඩාව එහි හිතවතුන්ගෙන් වෙන් කිරීම අරමුණු කරගත් ආඛ්යාන හෝ වැරදි තොරතුරු පතුරුවන සතුරු රටවල්. උතුරේ එම “සටනට” මට්ටම් තුනක් ඇති බව හියුබට් පැවසීය: කැනේඩියානු සමාජයේ කොටස් අතර අවිශ්වාසය ඇති කර බාහිර තර්ජන වලින් ඔවුන් අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීම, “දේශපාලන ප්රභූන්” එකිනෙකාගෙන් බෙදීම සහ කැනඩාව එක්සත් ජනපදයෙන් බෙදීම.
එම උත්සාහයන්හිදී, කැනඩාවට සතුරු රටවලට වාසියක් ඇත: එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්.
උතුරේ කැනේඩියානුවන් වත්මන් එක්සත් ජනපද පරිපාලනය චීනයට හෝ රුසියාවට වඩා විශාල තර්ජනයක් ලෙස සලකන බව මත විමසුම්වලින් පෙනී යන බව මේ වසර මුලදී වාර්තාවිය.
මෙම මස මුලදී නිකුත් කරන ලද ට්රම්ප්ගේ නව ජාතික ආරක්ෂක උපාය මාර්ගයෙන් පැහැදිලි වන්නේ, බටහිර අර්ධගෝලයේ මිලිටරිමය වශයෙන් ක්රියා කිරීමට නිදහස් හස්තයක් ඇති බව පරිපාලනය දකින බවයි. එම උත්සුකයන් අඩු කිරීමට අපහසුය. කැනඩාව එක්සත් ජනපදයෙන් වෙන් කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව දැන්, එක්සත් ජනපදය ට්රම්ප් පරිපාලනය යටතේ ක්රියාමාර්ග රාශියක් ගනිමින් සිටින අතර එමඟින් එම කාර්යය පහසු වේ,” හියුබට් පැවසීය.”(ඔවුන්) කැනඩාව තුළ තත්වයන් නිර්මාණය කරන්නේ, ‘හොඳයි, ඔබ දන්නවා, අපි චීන හෝ රුසියානු තර්ජන වලට වඩා ඇමරිකානුවන්ගේ තර්ජන වලට එරෙහිව සැබවින්ම ආරක්ෂා විය යුතුයි’ කියා පුද්ගලයෙකු පවසන ආකාරයටයි.”
කෙසේ වෙතත්, තොම්සන්ට නම්, කැනඩාවේ ආක්ටික් ආරක්ෂාව ඇමරිකානුවන්ගේ මිලිටරි ශක්තිය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින බව සත්යයකි, ඔහු විස්තර කළ පරිදි ඇලස්කාවේ පදනම් වූ “ඇස් කඳුළින් තෙත් කරන” හමුදා වත්කම් සංඛ්යාවක් ඇත.
උතුරු ඇමරිකාවේ “දකුණට දොරටුව” ලෙස ඔහු හඳුන්වන දෙයෙහි කිසිදු සතුරු බලවතෙකුට අඩිතාලමක් නොලැබෙන බව සහතික කිරීම සඳහා එය ඇමරිකානුවන්ගේ උනන්දුව සඳහා පවතින බව තොම්සන් පැවසීය.
“මෙය 1950 ගණන්වලට සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් සංගමය අතර සීතල යුද්ධයට මතක් කර දෙයි” යනුවෙන් තොම්සන් පැවසීය.
“(ආක්ටික්) යනු කැනඩාවේ සහ එක්සත් ජනපදයේ දකුණු ප්රදේශයට යාමට මාර්ගයයි.”
උතුරේ ආරක්ෂාව වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා කැනේඩියානු රජයට හියුබර්ට් හදිසි උපදෙස් ලබා දුන්නේය, විශේෂයෙන් මහා පරිමාණ මිලිටරි ප්රසම්පාදන නිවේදනයක් නිකුත් කිරීම සහ වත්කම් සේවයට යෙදවීම අතර දිගු කාලයක් ගත වන බැවිනි. කැනඩාව අවසානයේ F-35 ප්රහාරක ජෙට් යානා මිලදී ගැනීමට තීරණය කිරීම හොඳ ආරම්භයක් වනු ඇතැයි හියුබර්ට් යෝජනා කළේය.
හියුබට් සඳහා ආක්ටික් ආරක්ෂාවේ වඩාත්ම “සිසිල්” අංගය වන්නේ කැනඩාවට වැඩි කාලයක් නොමැති වීමයි.
“අපේ විරුද්ධවාදීන් 2035-2040 වන තෙක් අපට සෘජුවම තර්ජනය කරන තෙක් බලා නොසිටිනු ඇත,” හියුබට් පැවසීය.”එය පළමු ලෝක යුද්ධ වාතාවරණයක් වැනිය, හදිසියේම රුසියානුවන් දැන් පහර දීම ගැන සිතමින් සිටීම අවශ්ය නොවේ, නමුත් ඔවුන් පෝලන්තයේ හෝ බෝල්ටික් කලාපයේ අධික ලෙස ව්යාප්ත කරන දෙයක් කරයි, අපි සටන් කරන යුද්ධයක යෙදී සිටිමු. නැවතත්, අපි සූදානම්ද? ඒ සඳහා 2035, 2040 වන තෙක් බලා සිටීමට සිදුවේද?”යනුවෙන් ඹහුගේ මතයවී තිබේ.
