කැනඩාවට බලපාන ‘සුපිරි’ එල් නිනෝ තත්ත්වයක්: දැඩි උණුසුම් කාලගුණයක් පිළිබඳ අනාවැකි

මානව ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් සිදුවන දේශගුණික විපර්යාස නිසා කැනඩාවට සුපිරිඑල් නිනෝ (El Nino) තත්ත්වයක බලපෑමක් ඇතිවිය හැකි බව පුරෝකථනය කර ඇත. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කැනඩාවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවලට දැඩි උණුසුම් සහ වියළි කාලගුණික තත්ත්වයන් ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතී. කාලගුණ අනාවැකි පවසන්නන් පවසන්නේ ඉදිරි මාසවලදී මෙම එල් නිනෝ තත්ත්වය නිසැකවම මතු වනු ඇති බවයි.

කැනඩාවේ, එල් නිනෝ තත්ත්වය සාමාන්‍යයෙන් උණුසුම් ශීත ඍතුවක් ඇති කිරීමට හේතු වේ. මෙම ප්‍රවණතාවය බටහිර කැනඩාවේ වඩාත් ප්‍රමුඛ වන නමුත් සමහර විට එය රටේ සෙසු ප්‍රදේශවලට ද ව්‍යාප්ත විය හැකිය. 2023 සිට 2024 දක්වා පැවති ප්‍රබල වසරක එල් නිනෝ තත්ත්වය හේතුවෙන් කැනඩාවේ වාර්තාගත උණුසුම්ම ශීත ඍතුව ඇති වූ අතර, හිම තට්ටුව තුනී වීමට ද එය බලපෑවේය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ජල විදුලි උත්පාදනය සීමා වූ අතර සමහර හිම මත ලිස්සා යාමේ ක්‍රීඩා නිකේතනවලට ද අහිතකර බලපෑම් එල්ල විය.

මෙම එල් නිනෝ තත්ත්වය පැසිෆික් සාගරයේ සමකය ආශ්‍රිතව උණුසුම් ජල ප්‍රවාහයන්ගේ වෙනස්වීම් සමඟ සම්බන්ධ ස්වභාවික දේශගුණික චක්‍රයක කොටසකි. සාමාන්‍ය තත්ත්වයන් යටතේ, පෘථිවියේ භ්‍රමණය නිසා ඇතිවන සුළං මගින් උණුසුම් ජලය ඉන්දුනීසියාව දෙසට තල්ලු කරන නමුත්, එල් නිනෝ තත්ත්වයකදී එම සුළං දුර්වල වී උණුසුම් ජලය නැවත දකුණු ඇමරිකාව දෙසට ගලා එයි. මෙම තත්ත්වය ලොව පුරා උෂ්ණත්වය ඉහළ නැංවීමට හේතු වන අතර ඉන්දුනීසියාව, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ දකුණු ආසියාවට දැඩි නියඟයක් ද, දකුණු ඇමරිකාවට සහ අප්‍රිකානු අං ප්‍රදේශයට දරුණු ගංවතුර තත්ත්වයක් ද ඇති කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, එල් නිනෝ තත්ත්වය අත්ලාන්තික් සාගරයේ සුළි කුණාටු වාරයන් නිස්කලංක කිරීමට ද හේතු විය හැකිය.

වර්තමාන එල් නිනෝ බලපෑම් වඩාත් තීව්‍ර වන්නේ පෘථිවිය දැනටමත් උණුසුම් වෙමින් පවතින බැවිනි. ෆොසිල ඉන්ධන දහනය හේතුවෙන් ගෝලීය උෂ්ණත්වය කාර්මික යුගයට පෙර පැවති මට්ටමට වඩා සෙල්සියස් අංශක 1.4 කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇත. විද්‍යාඥයින් පවසන්නේ එල් නිනෝ යනු ස්වභාවික සංසිද්ධියක් වුවද, දේශගුණික විපර්යාස නිසා එහි බලපෑම් වඩාත් බරපතල වන බවයි. ෆොසිල ඉන්ධන දහනය නතර නොකරන තාක් දේශගුණික විපර්යාස තවදුරටත් දරුණු වනු ඇති බව ඔවුන් අවධාරණය කරයි.

පුරෝකථනයන්ට අනුව, මෙම එල් නිනෝ තත්ත්වය මෑත ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ ප්‍රබලතම එකක් විය හැකි අතර, ලබන වසර 2024 වසරටත් වඩා උණුසුම්ම වසර බවට පත්වීමේ අවස්ථාවක් පවතී. පැසිෆික් සාගරයේ යම් කලාපයක උෂ්ණත්වය සාමාන්‍ය මට්ටමට වඩා සෙල්සියස් අංශක 2 කින් පමණ ඉහළ ගියහොත් එය සුපිරි එල් නිනෝ තත්ත්වයක් ලෙස සැලකේ. නොවැම්බර් සහ ජනවාරි අතර කාලය තුළ එවැනි ප්‍රබල තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව 37% කි. 1998 දී ඇති වූ දරුණු අයිස් කුණාටුව සහ 2015-2016 කාලයේ ඇති වූ වාර්තාගත උණුසුම් කාලගුණය වැනි සිදුවීම්වලට ද අතීතයේ පැවති ප්‍රබල එල් නිනෝ තත්ත්වයන් මුල් විය. එබැවින් ඉදිරි කාලයේදී ඇතිවිය හැකි අන්තගාමී කාලගුණික තත්ත්වයන් පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීම අතිශය වැදගත් වේ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *