ශ්රී ලංකාවට ඉදිරියේදී බලපෑම් කළ හැකි එල් නිනෝ (El Niño) වැනි දේශගුණික තත්ත්වයන්ට සාර්ථකව මුහුණ දීම සඳහා ජල, විදුලි සහ ආහාර සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීමේ අරමුණින් සකස් කළ ජාතික ක්රියාකාරී වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක කිරීමට රජය තීරණය කර තිබේ. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද මෙම යෝජනාවට අමාත්ය මණ්ඩල අනුමැතිය හිමිව ඇති අතර, එමඟින් දේශගුණික විපර්යාසයන්ගෙන් ජනජීවිතයට සහ ආර්ථිකයට එල්ල විය හැකි අහිතකර බලපෑම් අවම කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ.
මෙම ජාතික වැඩපිළිවෙළ කාර්යක්ෂමව මෙහෙයවීම සඳහා ඉහළ පෙළේ කමිටු දෙකක් පත් කිරීමට අමාත්ය මණ්ඩලය තීරණය කර ඇත. ඒ අනුව, පරිසර අමාත්ය වෛද්ය දම්මික පටබැඳි මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් අමාත්ය මණ්ඩල අනුකමිටුවක් සහ ඊට සහාය වීම සඳහා ජනාධිපති කාර්ය මණ්ඩල ප්රධානියාගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් උසස් නිලධාරි කමිටුවක් ක්රියාත්මක වනු ඇත.
මෙම කමිටු හරහා ජල, විදුලි සහ ආහාර අර්බුද කළමනාකරණය කිරීම සඳහා අවශ්ය කෙටිකාලීන, මධ්යකාලීන සහ දිගුකාලීන සැලසුම් සකස් කිරීමට නියමිතය. විශේෂයෙන්ම නියඟය, ගංවතුර වැනි පාරිසරික අභියෝගයන්හිදී රාජ්ය සහ පෞද්ගලික අංශ අතර වඩාත් ශක්තිමත් සම්බන්ධීකරණයක් ගොඩනැගීම මෙහි මූලික අරමුණකි.
දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ රටේ ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහතික කිරීම සඳහා ආරක්ෂිත වී තොග පවත්වා ගැනීම අත්යවශ්ය කරුණක් බව ජනාධිපතිවරයා අවධාරණය කරයි. මෙය සාමාන්ය පරිපාලන ක්රියාවලියකට එහා ගිය විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතු කරුණක් ලෙස ඔහු හඳුනාගෙන ඇත.
යල කන්නයේ වී මිලදී ගැනීමේ සැලසුම් සම්බන්ධයෙන් පසුගිය (23 වැනිදා) පැවැති සාකච්ඡාවකදී ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේ, පසුගිය වසරේ මිලදී ගත් වී තොග තවමත් නිසි පරිදි වෙළෙඳපොළට යොමු නොවීම ගැටලුවක් බවයි. එම ගබඩා කඩිනමින් නිදහස් කර ගැනීමටත්, මෙවර යල කන්නයේ වී මිලදී ගැනීම සඳහා අවශ්ය ප්රතිපාදන මුදල් අමාත්යාංශය හරහා වෙන් කිරීමටත් නිලධාරීන්ට උපදෙස් ලබා දී ඇත.
මීට අමතරව, ඉදිරියේදී ඇති විය හැකි දත්ත හිඟය මඟහරවා ගැනීම සඳහා ගබඩාවල තත්ත්වය සහ ආරක්ෂිත තොග පිළිබඳ නිවැරදි තොරතුරු ඇතුළත් දත්ත පද්ධතියක් පවත්වාගෙන යාමේ වැදගත්කම ද මෙහිදී අවධාරණය කෙරිණි.
දේශගුණික විපර්යාස ශ්රී ලංකාවේ ගොඩබිමට පමණක් නොව, සාගරික පද්ධතියට ද බරපතල බලපෑම් එල්ල කරමින් තිබේ. එල් නිනෝ සහ ලා නිනා (La Niña) තත්ත්වයන් හේතුවෙන් සාගර ජලයේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම කොරල් පර විරංජනය (Coral Bleaching), මත්ස්ය ගහනය සංක්රමණය වීම සහ විෂ ඇල්ගී වර්ධනය (Algal Blooms) වැනි ගැටලු රැසකට මග පාදා ඇත.
ශ්රී ලංකාවේ දේශගුණය පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු සංසදය එහි සම සභාපතිවරුන් වන විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී මහාචාර්ය එල්.එම්. අබේවික්රම යන මහත්වරුන්ගේ ප්රධානත්වයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේදී පසුගියදා රැස්වූ අවස්ථාවේදී පෙන්වා දුන් පරිදි, මෙම තත්ත්වය වෙරළබඩ ප්රජාවගේ ජීවනෝපායට මෙන්ම සංචාරක කර්මාන්තයට ද අහිතකර ලෙස බලපායි. සාගරයේ ඔක්සිජන් අවම කලාප (Dead Zones) ඇතිවීම සහ ජල පද්ධති අස්ථාාවර වීම මෙහි ඇති භයානකම ප්රතිඵල වේ.
නියඟය හේතුවෙන් ගංගා ජල මට්ටම් පහත වැටීම නිසා මුහුදු ජලය ගොඩබිමට ගලා ඒමෙන් පානීය ජල සැපයුමට ද තර්ජන එල්ල වී තිබේ. මීට අමතරව, උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම සහ වර්ෂාපතන රටා වෙනස් වීම නිසා ගෙම්බන් වැනි උභයජීවී විශේෂවල පැවැත්ම සහ ප්රජනන රටාවන් ද අවදානමට ලක්ව ඇත.
මෙම අභියෝගයන්ට මුහුණ දීම සඳහා පහත සඳහන් උපායමාර්ගික පියවරයන් ක්රියාත්මක කිරීමට යෝජනා වී ඇත:
- සාගර නිරීක්ෂණ පද්ධති ශක්තිමත් කිරීම.
- පරිසර පද්ධති ප්රතිස්ථාපන වැඩසටහන් දියත් කිරීම.
- විද්යාත්මක දත්ත මත පදනම් වූ තීරණ ගැනීමේ ක්රියාවලියක් ප්රවර්ධනය කිරීම.
- ඒකාබද්ධ ජාතික සාගර කළමනාකරණ සැලැස්මක් සකස් කිරීම.
නාරා ආයතනය, වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සහ වෙරළ සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව වැනි ආයතන අතර ඵලදායී සම්බන්ධීකරණයක් පවත්වා ගැනීම මෙහි සාර්ථකත්වයට අත්යවශ්ය වේ.
රජයේ මෙම පුළුල් මැදිහත්වීම හරහා දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ ශ්රී ලංකාවේ ආහාර, ජලය සහ විදුලි අවශ්යතා අඛණ්ඩව සපුරාලීමටත්, පාරිසරික පද්ධතිවල සමතුලිතතාව ආරක්ෂා කර ගැනීමටත් අපේක්ෂා කෙරේ.
