FIFA හි වාණිජ විප්ලවයට එරෙහිව UEFA හි දැවැන්ත විරෝධයක් – ලෝක කුසලානය වර්ජනය කිරීමට සැරසේ?

ලෝක පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ අනාගතය තීරණාත්මක කඩඉමකට පැමිණ ඇති අතර, ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනය (FIFA) විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති නව වාණිජ සැලසුම් හේතුවෙන් යුරෝපීය පාපන්දු සම්මේලනය (UEFA) සහ FIFA අතර දැඩි ගැටුමක් නිර්මාණය වී ඇත. මෙම මතභේදාත්මක යෝජනා පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා UEFA හි සාමාජික සංගම් 55 ක සහභාගීත්වයෙන් හදිසි රැස්වීමක් මේ සතියේ පැවැත්වීමට නියමිතය. මෙම තත්ත්වය හමුවේ ඉදිරි ලෝක කුසලාන තරඟාවලි වර්ජනය කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳවද අවධානය යොමු වී තිබීම විශේෂත්වයකි.

FIFA හි නවතම සැලසුම වන්නේ ලෝක කුසලානය ඇතුළු එහි ප්‍රධාන තරඟාවලි පවත්වාගෙන යාම සඳහා නව වාණිජ අනුබද්ධ ආයතනයක් (commercial subsidiary) පිහිටුවීමයි. මෙහි ඇති වඩාත්ම මතභේදාත්මක කරුණ වන්නේ බාහිර ආයෝජකයින්ට මෙම ආයතනයේ කොටස් මිලදී ගැනීමට අවස්ථාව ලබා දීමට FIFA තීරණය කර තිබීමයි. ලොව පුරා පාපන්දු සංගම් වෙත වැඩි මුදලක් බෙදා හැරීම සඳහා මෙය උපකාරී වන බව FIFA පවසන නමුත්, පුද්ගලික ආයෝජකයින්ට ක්‍රීඩාවේ ප්‍රධාන තරඟාවලි කෙරෙහි අනවශ්‍ය බලපෑමක් කිරීමට මෙයින් ඉඩ ලැබෙනු ඇතැයි UEFA බිය පළ කරයි.

මෙම සැලසුම් නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමටත් පෙර UEFA විසින් ඊට එරෙහිව ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ FIFA මෙහිදී “සීමාව ඉක්මවා ගොස්” (crossed a line) ඇති බවයි. විශේෂයෙන්ම, එංගලන්ත පාපන්දු සංගමය (FA) පවසන පරිදි, මෙම යෝජනා ප්‍රසිද්ධ කිරීමට පෙර ඔවුන්ගෙන් කිසිදු විමසීමක් සිදු කර නොමැත. මෙම දැඩි අසතුට හේතුවෙන්, යුරෝපීය රටවල් ලෝක කුසලානය වර්ජනය කිරීමේ යෝජනාවක් හදිසි රැස්වීමේදී ඉදිරිපත් වුවහොත් එය පුදුමයට කරුණක් නොවන බව විචාරකයෝ පවසති.

FIFA හි සාමාජික රටවල් 211 න් හතරෙන් එකක් පමණක් UEFA නියෝජනය කළද, ලොව සාර්ථකම කණ්ඩායම් බොහොමයක් අයත් වන්නේ යුරෝපයටයි. නිදසුනක් ලෙස, අවසන් වරට පැවැති ලෝක කුසලානයේ අර්ධ අවසන් පූර්ව වටයට සුදුසුකම් ලැබූ කණ්ඩායම් අටෙන් හයක්ම යුරෝපීය කණ්ඩායම් වූ අතර ශූරතාවය දිනාගත්තේ ස්පාඤ්ඤයයි. 2022 සහ 2018 වසරවලදීද මෙම සංඛ්‍යාලේඛන පිළිවෙළින් පහක් සහ හයක් විය. යුරෝපීය කණ්ඩායම් සහභාගී නොවන්නේ නම් FIFA විසින් පවත්වනු ලබන ඕනෑම තරඟාවලියක වාණිජමය වටිනාකම විශාල ලෙස පහත වැටෙන බව UEFA හොඳින්ම දන්නා කරුණකි.

FIFA හි මෙම පියවර පිටුපස ඇති අනෙක් අරමුණ වන්නේ ගෝලීය වශයෙන් ක්‍රීඩාව වර්ධනය කිරීම සඳහා වැඩි ආදායමක් සොයා ගැනීමයි. මේ හේතුවෙන් පිරිමි සහ කාන්තා ලෝක කුසලාන මෙන්ම සමාජ මට්ටමේ ලෝක කුසලාන (Club World Cup) වැඩි වාර ගණනක් පැවැත්වීමට සහ වැඩි කණ්ඩායම් සංඛ්‍යාවක් සහභාගී කරවා ගැනීමට FIFA උත්සාහ කරනු ඇතැයි බියක් පවතී. දැනටමත් යුරෝපීය සමාජ තරඟාවලි ව්‍යාප්ත වීම හේතුවෙන් දැඩි පීඩනයකට ලක්ව ඇති පාපන්දු දින දර්ශනයට මෙය විශාල බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇත.

එංගලන්ත පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු BBC ක්‍රීඩා අංශයට ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, FIFA හි මෙම සැලසුම 2021 වසරේදී ඇති වූ “යුරෝපීය සුපිරි ලීග්” (European Super League) මතභේදයට සමාන මට්ටමේ විශාල තර්ජනයක් බවයි. කෙසේ වෙතත්, එදා සුපිරි ලීග් සැලසුම පැය 48 ක් තුළ අත්හැර දැමුවද, FIFA සිය සැලසුම්වලින් එලෙස පසුබසිනු ඇතැයි සිතිය නොහැක. FIFA සැලසුම් කර ඇත්තේ ගෝලීය සංවර්ධන අරමුදල් ඩොලර් බිලියන 10 ක් දක්වා වැඩි කිරීමට සහ සෑම සාමාජික සංගමයකටම ඩොලර් මිලියන 20 ක එක් වරක් ලබා දෙන ප්‍රාග්ධනයක් ලබා දීමටයි.

FIFA සහ UEFA අතර පවතින මෙම අර්බුදය අලුත් දෙයක් නොවේ. 2021 වසරේදී ආර්සෙනල් කණ්ඩායමේ හිටපු කළමනාකරු ආර්සෙන් වෙන්ගර් විසින් ලෝක කුසලානය සෑම වසර දෙකකට වරක් පැවැත්වීමට ඉදිරිපත් කළ යෝජනාවටද UEFA දැඩි ලෙස විරුද්ධ විය. මීට අමතරව, UEFA සභාපති ඇලෙක්සැන්ඩර් සෙෆෙරින් මෑතකදී පැවැති ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරඟය නැරඹීමට පවා නොගියේ FIFA හි ඇතැම් මතභේදාත්මක තීරණවලට විරෝධය දැක්වීමක් වශයෙනි.

එවැනි එක් මතභේදාත්මක තීරණයක් වූයේ, ඇමරිකානු ඉදිරිපෙළ ක්‍රීඩක ෆොලරින් බැලෝගන් (Folarin Balogun) වෙත පනවා තිබූ එක් තරඟ තහනම, අත්හිටවූ දඬුවමක් බවට පත් කිරීමට ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මැදිහත් වීමයි. මේ හේතුවෙන් බෙල්ජියමට එරෙහිව පැවැති තීරණාත්මක තරඟයට ක්‍රීඩා කිරීමට ඔහුට අවස්ථාව ලැබුණි.

අවසාන වශයෙන්, FIFA හි මෙම වාණිජකරණ උත්සාහය ලෝක පාපන්දු ක්‍රීඩාව මූල්‍යමය වශයෙන් ශක්තිමත් කිරීමට ගන්නා පියවරක් ලෙස පෙනුනද, එය ක්‍රීඩාවේ සම්ප්‍රදායන්ට සහ යුරෝපීය පාපන්දු ව්‍යුහයට එල්ල කරන තර්ජනයක් ලෙස UEFA සලකයි. ඉදිරි දින කිහිපය තුළ පැවැත්වෙන රැස්වීම්වලින් අනතුරුව පාපන්දු ලෝකයේ මීළඟ තීරණාත්මක පියවර කුමක්ද යන්න තීරණය වනු ඇත.