ඇල්බර්ටා ප්රාන්තයේ 121 වන ජන්ම දිනය සනිටුහන් කරමින් පලාත් ප්රධානී (Premier) විසින් නිකුත් කිරීමට නියමිතව තිබූ සාමාන්ය නිල ප්රකාශය, ඉකුත් අඟහරුවාදා දිනයේදී දැඩි දේශපාලන හා සමාජයීය විවේචනයකට ලක්විය. මෙයට ප්රධානතම හේතුව වූයේ පැයකටත් අඩු කාලයක් ඇතුළත එකිනෙකට වෙනස් ප්රකාශයන් දෙකක් රජය විසින් නිල වශයෙන් නිකුත් කිරීමයි.
පෙරවරු 10:00 ට නිකුත් කරන ලද පළමු ඇල්බර්ටා දින ප්රකාශය, ප්රාන්තයේ පවතින අන්යෝන්ය සහයෝගීතාව, විවිධ සංස්කෘතීන් පිළිගැනීම සහ සමස්ත ප්රජාව කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරමින් සකස් කර තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, ඉන් පැයකටත් අඩු කාලයකට පසුව පළාත විසින් නිකුත් කරන ලද දෙවන ප්රකාශය ඊට වඩා දිගු වූ අතර, එහි ප්රමුඛතාවය ලබා දී තිබුණේ ඇල්බර්ටා හි ආර්ථික ජයග්රහණ, අනන්යතාවය, නිදහස සහ ස්වෛරීභාවය කෙරෙහි පමණි.
මෙම දෙවන නිල ප්රකාශයෙන් ආදිවාසී ජනයා (Indigenous Peoples) සහ ඇල්බර්ටා ප්රාන්තයේ සංවර්ධනය සඳහා ඔවුන් ඉටුකළ ඓතිහාසික භූමිකාව පිළිබඳව කර තිබූ පිළිගැනීම සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කර තිබූ අතර, මෙම දිනය මගින් සමරනු ලබන්නේ කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳව මුල් ප්රකාශයේ සඳහන් වූ වැදගත් වැකිය ද කපා හැර තිබුණි.
පළමු ප්රකාශයේ සඳහන් වූ “අප ඇල්බර්ටා අපගේ නිවස ලෙස හඳුන්වන සෑම කෙනෙකුම සහ අපගේ ප්රාන්තය අඛණ්ඩව හැඩගස්වන පුද්ගලයින්, කථා සහ සංස්කෘතීන් අපි සමරන්නෙමු” යන කොටස, දෙවන ප්රකාශයේදී “ඇල්බර්ටා ප්රාන්තය මුළු කැනඩාවේම වඩාත්ම සමෘද්ධිමත් සහ ගතික ප්රාන්තය බවට පත් කිරීමට උපකාරී වූ පුද්ගලයින්, කථා සහ සම්ප්රදායන් අපි සමරන්නෙමු” යනුවෙන් වෙනස් කර තිබුණි.
මේ පිළිබඳව පසුගිය අඟහරුවාදා පස්වරුවේ පැවති වෙනත් මාධ්ය සාකච්ඡාවකදී අදහස් දක්වමින් ඇල්බර්ටා ව පලාත් ප්රධානියා වන ඩැනියෙල් ස්මිත් (Danielle Smith) ප්රකාශ කළේ, තම නිල ප්රකාශයෙන් ආදිවාසීන් ඉවත් වීමට හේතු වූ “තාක්ෂණික දෝෂය” (glitch) නිවැරදි කිරීමට තමා වහාම මැදිහත් වූ බවයි. රජයේ සේවකයින් (public servants) විසින් මෙම වෙනස්කම් සිදු කර ඇති බවත්, මුල් ප්රකාශය නැවත යථා තත්ත්වයට පත් කරන ලෙස තමා ඔවුන්ට උපදෙස් දුන් බවත් ඇය පැවසුවාය.
“රාජ්ය සේවය විසින් එක් ප්රකාශයක් පළ කර පසුව එය ඉවත් කර වෙනත් ප්රකාශයක් පළ කර තිබෙනවා. මම ඇහුවා ඇයි මුල් ප්රකාශයම පළ නොකළේ කියලා. මම හිතුවා ඒක හොඳයි කියලා, ඒ නිසා ඒ දෝෂයත් එක්ක මොකද වුණේ කියලා මට හරියටම විශ්වාස නැහැ,” යැයි ස්මිත් මහත්මිය පවසා සිටියාය.
මෙම ප්රකාශය වෙනස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් අන්තර්ජාලය ඔස්සේ දැඩි විරෝධයක් සහ කලබලකාරී ස්වභාවයක් ඇති වූ අතර, ආදිවාසීන් සමඟ පවතින නොසන්සුන් සබඳතා සහ සරත් සෘතුවේදී පැවැත්වීමට නියමිත ඇල්බර්ටා ප්රාන්තය වෙන්වීම පිළිබඳ ජනමත විචාරණය (referendum on Alberta separation) හමුවේ විචාරකයින් සිය දැඩි කනස්සල්ල පළ කළහ.
ට්රීටි 8 ස්වෛරී ආදිවාසීන්ගේ (Treaty 8 Sovereign First Nations) මහා නායක (Grand Chief) ට්රෙවර් මර්ක්රෙඩි (Trevor Mercredi) ප්රකාශ කළේ, ස්මිත්ගේ රජය ට්රීටි (Treaty) අයිතිවාසිකම්වලට අභියෝග කරන බෙදීම් ආශ්රිත මුලපිරීම් ඉදිරියට ගෙන යන අවස්ථාවක මෙම ආදිවාසී නාමය ඉවත් කිරීම ඉතා බරපතල කනස්සල්ලට කරුණක් බවයි.
“ආදිවාසී ජනයා ඔවුන්ගේ ට්රීටි අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම නිසා වැඩිවන සතුරුකම්වලට මුහුණ දෙන මෙවැනි වටපිටාවක, රජය කළ යුත්තේ ඇල්බර්ටා ඉතිහාසයට පෙර අප සතු වූ ස්ථානය සහ ඉතිහාසය තහවුරු කිරීම මිස එය මකා දැමීම නොවේ,” යැයි මර්ක්රෙඩි මහතා සිය නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සඳහන් කළේය.
විපක්ෂයේ නව ප්රජාතන්ත්රවාදී පක්ෂය (NDP) විශ්වාස කරන්නේ මහඇමතිනිය සහ ඇයගේ දේශපාලන කාර්ය මණ්ඩලය මෙහි වරද රාජ්ය සේවකයින් පිට පැටවීමට උත්සාහ කරන බවයි.
“මහඇමතිනියගේ නිල ට්විටර් (Twitter) ගිණුම හරහා ආදිවාසීන් ඉවත් කරන ලද ප්රකාශය ප්රසිද්ධ කර තිබුණා,” යැයි පවසමින් එන්.ඩී.පී. (NDP) සභික සාරා හොෆ්මන් (Sarah Hoffman) මහඇමතිනියගේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් හැසිරවීමේ බලය ඇත්තේ කාහටද යන්න ප්රශ්න කළාය. ඇය වැඩිදුරටත් කියා සිටියේ රේචල් නොට්ලි (Rachel Notley) සහ නහීඩ් නෙන්ෂි (Naheed Nenshi) වැනි නායකයින්ගේ ගිණුම් පාලනය කරනු ලබන්නේ ඔවුන් පුද්ගලිකව සහ ඔවුන්ගේ දේශපාලන කාර්ය මණ්ඩලය විසින් මිස රාජ්ය සේවකයින් විසින් නොවන බව තමා දන්නා බවයි.
මේ අතර පසුගිය අඟහරුවාදා පස්වරුව වන විටත්, මහඇමතිනියගේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම්වල පළ කර තිබූ ප්රකාශයෙහි ආදිවාසී ජනතාව පිළිබඳව සඳහන් කර නොතිබුණි. කෙසේ වෙතත්, රජයේ නිල වෙබ් අඩවිය ආදිවාසීන් ඇතුළත් කර සකස් කරන ලද ඇයගේ මුල් ප්රකාශය සහිතව යාවත්කාලීන කර තිබුණි.
