කැනඩාවේ ඔටාවා නුවර පාර්ලිමේන්තුව යළි රැස්වීමත් සමඟ, අගමැති මාර්ක් කානිගේ රජය විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ පිටු 243කින් යුත් පුළුල් ආර්ථික හා කම්කරු පනත් කෙටුම්පත (Bill C-39) සම්බන්ධයෙන් දැඩි විවාදයක් ආරම්භ වී තිබේ. ජාතික ආරක්ෂාව සහ ආරක්ෂක සැපයුම් ඉලක්ක කරගත් නව නීති හඳුන්වා දීමට ද රජය සැලසුම් කර ඇති මෙම අවස්ථාවේදී, රට තුළ විවිධ පාර්ශ්ව අතර උණුසුම් තත්ත්වයක් හටගෙන තිබේ.
රජයේ ප්‍රධාන ආර්ථික සහ සංවර්ධන පනත වන බිල්පත් C-39 හරහා ප්‍රධාන යෝජනා කිහිපයක් ඉදිරිපත් කර ඇත:
ෆෙඩරල් ව්‍යාපෘති තීන්දු සඳහා වසරක කාලසීමාවක් හඳුන්වා දීම.ඇතැම් ව්‍යාපෘති කල්තියා අනුමත කරන ලද “ජාතික උනන්දුව” පවතින කලාප (Zones of national interest) නිර්මාණය කිරීම.වැඩ වර්ෂණ (Work stoppages) අවම කිරීමේ අරමුණින්, කම්කරු ආරවුල් වලට රැකියා අමාත්‍යවරයාට මැදිහත් විය හැකි අවස්ථා වෙනස් කිරීම.මෙම පුළුල් පනත් කෙටුම්පත සාමාන්‍ය ස්ථාවර කාරක සභාවක් වෙත යොමු කරනවා වෙනුවට, ඒ සඳහා විශේෂ කාරක සභාවක් (Special Committee) පිහිටුවා අධ්‍යයනය කිරීමට පාර්ලිමේන්තුව කටයුතු කරමින් සිටී.
මෙම පනත සම්බන්ධයෙන් විවිධ පාර්ශ්වයන්ගෙන් දැඩි විරෝධතා එල්ල වෙමින් පවතී.ස්වදේශික වැසියන්ගේ එකමුතුවේ (Assembly of First Nations) ජාතික ප්‍රධානී සින්ඩි වුඩ්හවුස් නෙපිනැක් අනතුරු ඇඟවා ඇත්තේ, අනිවාර්ය සාකච්ඡා කිරීමේ අයිතීන් සීමා කළහොත් එය ස්වදේශික අයිතිවාසිකම්වලට දැඩි බලපෑමක් විය හැකි බවයි. එබැවින් බහුතර බලය අයුතු ලෙස භාවිතා නොකරන ලෙස ඇය රජයට දන්වා ඇත.
කැනේඩියානු කම්කරු කොංග්‍රසය (Canadian Labour Congress) ඇතුළු කම්කරු සංවිධාන පවසන්නේ යෝජිත බලතල මගින් වැඩ වර්ෂණ අයිතිය තර්ජනයට ලක්වන බවයි. ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය (ITUC) අගමැති මාර්ක් කානි වෙත ලිපියක් යවමින් කියා සිටින්නේ, මෙම යෝජිත කම්කරු නීති කැනඩාවේ ජාත්‍යන්තර කම්කරු වගකීම් උල්ලංඝනය කිරීමට “ඉතා ඉඩ ඇති” බවයි.කැනඩාවේ විශාලතම සංගමයක් වන CUPE සංගමය පවසා ඇත්තේ මෙම පනත කිසිදු සංශෝධනයකින් තොරව සම්මත වුවහොත් ඊට එරෙහිව දැඩි ලෙස පෙනී සිටින බවයි.
කෙසේ වෙතත්, රැකියා අමාත්‍ය පැටි හජ්ඩු පවසන්නේ වර්ෂණයකට හෝ සේවාස්ථාන වසා දැමීමට මැදිහත් වීමට අමාත්‍යවරයාට ඇති බලතල මත සහ සේවකයන් යළි සේවයට කැඳවීමට අදාළව මෙම පනත මඟින් නිසි “ආරක්ෂක විධිවිධාන” (Guardrails) සකස් කරනු ඇති බවයි.
මේ අතර, ජාතික ආරක්ෂාව සහ නිෂ්පාදන සැපයුම් පිළිබඳ අමාත්‍ය ජොයෙල් ලයිට්බවුන්ඩ් නව ව්‍යවස්ථාවක් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර ඇත. නේටෝ (NATO) සංවිධානයේ ඉලක්කය වන දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 5%ක් වාර්ෂික ආරක්ෂක වියදම් සඳහා වෙන් කිරීමේ අරමුණින් කැනඩාව තම ආරක්ෂක වියදම් වේගයෙන් ඉහළ නංවමින් සිටී.
විපක්ෂයේ කොන්සර්වේටිව් නායක පියරේ පොයිලෙව්, ඉන්ධන මිල ඉහළ යමින් පවතින පසුබිමක කැනඩාව දිනකට ඩීසල් බැරල් මිලියනයක් නිෂ්පාදනය කිරීමේ ඉලක්කයක් කරා යා යුතු බවට යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කර තිබේ. හදිසි බලපත්‍ර සහ බදු සහන හරහා මෙය සිදු කළ හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. එමෙන්ම, රට තුළ ඉන්ධන හිඟයක් ඇති වුවහොත් භාවිතයට ගත හැකි වන පරිදි මූලික උපායමාර්ගික බලශක්ති සංචිතයක් (Strategic energy reserve) නිර්මාණය කරන ලෙසද කොන්සර්වේටිව් පක්ෂය ඉල්ලා සිටී.
වත්මන් ඉන්ධන නිෂ්පාදන බදු විරාමය 2027 ජනවාරි 31 දක්වා දීර්ඝ කර ඇති අතර, කැනේඩියානු වැසියන් මේ වන විට ඉහළ යන ජීවන වියදම් සහ ඉන්ධන මිල ගණන් හමුවේ දැඩි පීඩාවකට මුහුණ දී සිටිති. පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් ස්තුති දීමේ දිනය (Thanksgiving) වෙනුවෙන් යෙදෙන මීළඟ අතුරු සේවා සතිය දක්වා ඔටාවා නුවර රැඳී සිටිමින් මෙම තීරණාත්මක පනත් කෙටුම්පත් පිළිබඳව තවදුරටත් විවාද කිරීමට නියමිතය.
