පසුගිය වසර 15කට වැඩි කාලය තුළ පළමු වතාවට කැනඩාවේ ෆෙඩරල් අයවැය ලේඛනය තුළ විදේශ ආධාර පිළිබඳව කිසිදු සඳහනක් සිදු නොකිරීම හේතුවෙන් එරට ආධාර සහ මානුෂීය සේවා අංශ සිය දැඩි කලකිරීම ප්‍රකාශ කර ඇත. එළඹෙන විදේශ ප්‍රතිපත්ති සමාලෝචනයේදී ඔටාවා (Ottawa) පාලනය සිය දැක්ම පැහැදිලි කළ යුතු බවට එම ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රධානීන් බලකර සිටී.
අගමැති මාර්ක් කාර්නිගේ (Mark Carney) රජය විසින් පසුගිය බ්‍රහස්පතින්දා ඉදිරිපත් කරන ලද අයවැය ලේඛනයේ ජාත්‍යන්තර සහනාධාර, විදේශ ආධාර හෝ ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය පිළිබඳව කිසිදු සඳහනක් කර නොමැත. ‘ද කැනේඩියන් ප්‍රෙස්’ (The Canadian Press) විසින් 2010 වසරේ සිට ඉදිරිපත් කරන ලද සියලුම අයවැය ලේඛන පරීක්ෂා කර ඇති අතර, ඒ සෑම ලේඛනයකම මෙම වචන හෝ සංකල්ප අන්තර්ගතව තිබූ බව අනාවරණය වී ඇත. බ්‍රහස්පතින්දා ඉදිරිපත් කළ අයවැය තුළ යුක්‍රේනය පිළිබඳව සඳහන් කර ඇත්තේ ද ඩ්‍රෝන යානා නිෂ්පාදනයට අදාළව පමණි. මීට අමතරව, ඔටාවා රජය විසින් ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම් ලෙස නම් කර ඇති සංවිධාන පාලනය කරන ප්‍රදේශවල ක්‍රියාත්මක වන ආධාර සංවිධාන සඳහා වන දැනට පවතින බලපත්‍ර වැඩසටහනක් පිළිබඳ කොටසක පමණක් සහන සේවකයන් පිළිබඳව අහඹු ලෙස සඳහන් කර තිබේ.
විදේශයන්හි ක්‍රියාත්මක වන බොහෝ කැනේඩියානු ආධාර කණ්ඩායම් නියෝජනය කරන සන්ධානයක් වන ‘කෝ-ඔපරේෂන් කැනඩා’ (Co-operation Canada) හි ප්‍රධානී කේට් හිගින්ස් (Kate Higgins) ප්‍රකාශ කළේ, ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන සහයෝගීතාව සහ මානුෂීය ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ ගැටලු සම්බන්ධයෙන් මෙම අයවැය මුළුමනින්ම පාහේ නිහඬව සිටින බවයි. ලොව පුරා අර්බුද සහ අභියෝග ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතින මෙවන් අවස්ථාවක මෙලෙස කටයුතු කිරීම වැරදි ප්‍රවේශයක් බව ඇය පෙන්වා දුන්නාය. පසුගිය වසරේ ප්‍රකාශයට පත් කළ පරිදි වසර හතරක් පුරා විදේශ ආධාරවලින් ඩොලර් බිලියන 2.7ක් කපා හැරීමේ සැලැස්මට ඔටාවා රජය එලෙසම රැඳී සිටිනු ඇතැයි තම ක්ෂේත්‍රය අපේක්ෂා කරන බව හිගින්ස් සඳහන් කළාය. කෙසේ වෙතත්, රජය විසින් අමතර ආධාර කප්පාදුවක් ප්‍රකාශයට පත් නොකිරීම පිළිබඳව ඇය ඇතුළු ක්ෂේත්‍රයේ ක්‍රියාකාරීහු යම් සහනයක් පළ කළහ.
ගාසා තීරයේ පලස්තීනුවන් මුහුණ දෙන මානුෂීය ඛේදවාචකය සහ කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ ඉබෝලා ව්‍යාප්තිය වැනි විදේශීය අර්බුද විසඳීමේදී සංවර්ධන මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන ඉටු කරන වැදගත් කාර්යභාරය ඔටාවා පාලනය පිළිගත යුතු බව ද ඇය අවධාරණය කළාය. ආරක්ෂාව, ස්ථාවරත්වය, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය, ආර්ථික හවුල්කාරිත්වයන්, වෙළඳ විවිධාංගීකරණය මෙන්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ මානව හිමිකම් තහවුරු කරන නීති මත පදනම් වූ ජාත්‍යන්තර පද්ධතියක් වෙනුවෙන් රජය ප්‍රමුඛත්වය දීමට අපේක්ෂා කරන අභියෝග ජය ගැනීමට ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන සහයෝගීතාව සෘජුවම උපකාරී වන බව හිගින්ස් පැවසුවාය. මෙම මාසය අගදී අපේක්ෂා කරන විදේශ ප්‍රතිපත්ති සමාලෝචනය තුළින් ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන ආධාර සහ මානුෂීය ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ සිය සැලසුම් සම්බන්ධයෙන් රජය වැඩිදුර තොරතුරු ඉදිරිපත් කරනු ඇතැයි ඇය බලාපොරොත්තු පළ කළාය.
සිකුරාදා පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය අනීතා ආනන්ද් (Anita Anand) ප්‍රකාශ කළේ, ඉදිරි සති කිහිපය තුළ විදේශ ප්‍රතිපත්ති යාවත්කාලීන කිරීමක් සිදු කරන බවත්, ඊට සංවර්ධනය සම්බන්ධ රජයේ ප්‍රවේශය ඇතුළත් වන බවත්ය. සංවර්ධන ආධාර යනු ‘ග්ලෝබල් එෆෙයාර්ස් කැනඩා’ (Global Affairs Canada) හි ප්‍රමුඛතාවක් බවත්, මේ වසර තුළ පමණක් කියුබාව, ලෙබනනය, ගාසා තීරය සහ සුඩානය ඇතුළු රටවල් ගණනාවකට මානුෂීය ආධාර ලබා දීමට ඉදිරිපත් වූයේ එම හේතුව නිසා බවත් පාර්ලිමේන්තු පරිශ්‍රයේදී ඇය තහවුරු කළාය.
කෙසේ වෙතත්, අයවැය ඉදිරිපත් කිරීමට දින හතරකට පෙර එක්සත් ජාතීන්ගේ මානුෂීය කටයුතු පිළිබඳ ගෝලීය ප්‍රධානී ටොම් ෆ්ලෙචර් (Tom Fletcher) විසින් ලොව වඩාත්ම අවදානමට ලක්විය හැකි ජනතාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටින “මානුෂීය සුපිරි බලවතෙකු” (humanitarian superpower) ලෙස කැනඩාව ප්‍රශංසාවට ලක් කර තිබූ අතර, කැනඩාව එම ස්ථාවරය අඛණ්ඩව පවත්වා ගනු ඇතැයි තමන් බලාපොරොත්තු වන බව පවසා තිබුණි. එවැනි ප්‍රශංසාවක් ලැබී දින කිහිපයකට පසුව විදේශ ආධාර මුළුමනින්ම නොසලකා හරිමින් අයවැය ඉදිරිපත් වීම කාගේත් විමතියට හේතු විය.
දිළිඳුකමට එරෙහිව කටයුතු කරන ‘රිසල්ට්ස් කැනඩා’ (Results Canada) සංවිධානය අයවැය නිකුත් වූ වහාම සුළං බැසගිය බැලූනයක ඡායාරූපයක් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ පළ කරමින් සිය කලකිරීම ප්‍රකාශ කළේය. එම සංවිධානයේ ප්‍රතිපත්ති අධ්‍යක්ෂිකා ලින්ඩ්සේ ෂෙරිඩන් (Lindsay Sheridan) සඳහන් කළේ තම ක්ෂේත්‍රයට අදාළ කරුණු අයවැය ලේඛනය තුළ සෙවුවද කිසිවක් සොයාගත නොහැකි වූ බවයි. ජාත්‍යන්තර සහනාධාර, විදේශ ආධාර, එන්නත්, ක්ෂය රෝගය හෝ සාගත සම්බන්ධයෙන් කිසිදු තොරතුරක් එහි නොතිබූ බවත්, ඉදිරි දිශානතිය පිළිබඳ යම් පැහැදිලි කිරීමක් අයවැයෙන් බලාපොරොත්තු වූ නමුත් එය එසේ සිදු නොවීම පුදුමයට කරුණක් වූ බවත් ඇය ආධාරකරුවන් හමුවේ පැවසුවාය. මීට පෙර හාපර් (Harper) රජය මාතෘ සෞඛ්‍යය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ ආකාරය සහ ටෲඩෝ (Trudeau) රජය ගැටුම් පවතින කලාපවල දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීමට මුල් වූ ආකාරය පෙන්වා දුන් ඇය, එම මුලපිරීම් ජී7 රටවල් සහ ගෝලීය මූල්‍ය ආයතන සමඟ එක්ව මෙහෙයවූ බව මතක් කළාය. එහෙත් මෙවර අයවැය තුළ කිසිදු සඳහනක් හෝ නොමැති වීම ව්‍යාකූල සහගත බවත්, ශක්තිමත් මනා උපාය මාර්ගයක් සකස් කර ගැනීමට තිබූ අවස්ථාවක් අහිමි කර ගැනීමක් බවත් ඇය පැවසුවාය.
යුනිසෙෆ් කැනඩා (UNICEF Canada) ආයතනය ද මෙම අයවැය සම්බන්ධයෙන් සිය බලවත් නොසතුට පළ කර ඇත. ගෝලීය තර්ජන සහ අස්ථාවරත්වයන්ට ප්‍රතිචාර දැක්වීම පිළිබඳව කතා කිරීමේදී ඔටාවා පාලනය අවම වශයෙන් ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය පිළිබඳව හෝ සඳහන් කළ යුතුව තිබූ බව එම සංවිධානය මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ප්‍රකාශ කළේය. සාමකාමී හා ස්ථාවර සමාජයක් ගොඩනැගීමට අවශ්‍ය සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපන සහ ආරක්ෂණ පද්ධති ශක්තිමත් කරන අතරම දරුවන්ගේ පැවැත්ම හා සංවර්ධනය තහවුරු කිරීමට ජාත්‍යන්තර ආධාර උපකාරී වන බව යුනිසෙෆ් පෙන්වා දෙයි.
අප්‍රිකානු හවුල්කාරිත්වයන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින ‘ද වන් කැම්පේන්’ (The One Campaign) සංවිධානය අවධාරණය කළේ, දිගුකාලීන ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට මහෝපකාරී වන ගෝලීය සෞඛ්‍ය සහ මානුෂීය ආයෝජන සුරැකීම වෙනුවෙන් කැනඩාව වාර්ෂිකව ඩොලර් බිලියන 5.5ක් සංවර්ධනය වෙනුවෙන් කැප කළ යුතු බවයි. අප්‍රිකානු රටවල් සමඟ සහයෝගී සහ අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් වාසිදායක හවුල්කාරිත්වයන් පවත්වාගෙන යාම සඳහා ඔටාවා රජය සිය සංවර්ධන, වෙළඳ සහ ආයෝජන ආයතන පෙළගැස්විය යුතු බව ද එම සංවිධානය සඳහන් කළේය. මීට අමතරව, කැනඩාවේ ආධාර මුදල් වියදම් වන ආකාරය පිළිබඳ වැඩි විනිවිදභාවයක් ලබා දීමට අයවැය යොදා ගන්නා ලෙසත්, ලොව වඩාත්ම අසරණ ජනතාව වෙත එම ප්‍රතිපාදන යොමු කරන ලෙසත් කැනේඩියානු පාර්ලිමේන්තුවේ මුදල් කාරක සභාව මීට පෙර රජයෙන් ඉල්ලා තිබුණි. ආධාර වියදම් කිරීමේදී කාර්නි රජය වඩාත් පැහැදිලි ප්‍රමුඛතා හඳුනාගෙන මිත්‍ර රටවල් සමඟ එක්ව නව මුලපිරීම් මෙහෙයවිය යුතු බවට විචාරකයෝ ද දිගින් දිගටම තර්ක කරති.
