ෆෙඩරල් රජයෙන් ඇල්බටා වැසියන්ට මුහුණපාන්නට සිදු වූ ඓතිහාසික අසාධාරණකම් සිහිපත් කරමින්, ඇල්බටා ප්රාන්ත ප්රධානි ඩැනියෙල් ස්මිත් (Danielle Smith) මහත්මිය කඳුළු සලමින් හැඟීම්බරව අදහස් දැක්වූවාය. කැනඩාව සමඟ අනාගතය පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට පැවති මාර්ගගත සමුළුවකදී ඇය මේ බව ප්රකාශ කළාය.
ප්රජා මූලිකව පැවති මෙම සැසිය, විපක්ෂයේ හිටපු නායක ප්රෙස්ටන් මැනිං සහ බ්රිටිෂ් කොලොම්බියාහි හිටපු අගමැති ගෝර්ඩන් කැම්බල් විසින් සම-සංවිධානය කරන ලදී.
කැනඩාව තුළ රැඳී සිටින්නේ ද නැතහොත් වෙන්වීමේ නීතිමය ක්රියාවලිය ආරම්භ කිරීම සඳහා බැඳියාවකින් යුත් දෙවන ජනමත විචාරණයක් පවත්වන්නේ ද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා අගමැතිනි ස්මිත් විසින් ඔක්තෝබර් 19 වන දිනට ජනමත විචාරණයක් කැඳවා ඇත.
එහිදී එක්සත් කැනඩාවක් තුළ ස්වයංනිර්ණ අයිතිය ආරක්ෂා කර ගනිමින් රැඳී සිටීමේ හේතු ඇය පැහැදිලි කළාය. කෙසේ වෙතත්, ජනතාව මුහුණ දී සිටින දුෂ්කරතා ගැන කතා කිරීමේදී ඇයට සිය හැඟීම් පාලනය කරගත නොහැකි විය:
“බොහෝ ඇමර්ටා වැසියන් කෝපයෙන් පමණක් නොව, දැඩි වේදනාවකින් පීඩා විඳිමින් සිටිනවා. මම එය නගර සභා රැස්වීම්වලදී සහ කෝපි සාප්පුවලදී අසනවා,” යැයි ඇය පැවසුවාය.ගොවිබිම්වලින් යැපෙන්නේ නැති පිරිසකගේ බලපෑමට ලක් වූ ගොවීන් සහ නිවසක් මිලදී ගැනීමට නොහැකිව ලතැවෙන තරුණ පවුල් පිළිබඳව ඇය සිහිපත් කළාය.ඉහළ යන භාණ්ඩ මිල සහ විදුලි බිල්පත් හමුවේ දෙමාපියන් දැඩි මානසික පීඩාවක (උදරයේ ගැටයක් වැටුණු ආකාරයේ පීඩාවක) පසුවන බව ඇය කියා සිටියාය.
පසුගිය වසර 10 ක කාලය තුළ ෆෙඩරල් රජය විසින් ඇල්බටා ප්රාන්තයේ ආර්ථිකය කඩාකප්පල් කිරීමට උත්සාහ කළ බවක් පෙනෙන්නට තිබූ බව ස්මිත් සඳහන් කළාය. කෙසේ වෙතත්, වත්මන් අගමැති මාක් කානි සමඟ එක්ව බලශක්ති ගිවිසුම් ඇති කර ගැනීම සහ බටහිර වෙරළ තීරයේ නළ මාර්ග (pipeline) ව්යාපෘති සඳහා කටයුතු කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඇය ප්රසාදය පළ කළාය.
මීට පෙර ජාතික ඉලක්කයක් ලෙස සැලකූ තෙල් වැලි කර්මාන්තය අද වන විට ජාතික නිධානයක් ලෙස සැලකෙන බව ඇය පැවසුවාය. “අපි මේසයේ ජයග්රහණය කරමින් සිටින මොහොතක එය අතහැර යන්නේ ඇයි?” යැයි ප්රශ්න කළ ඇය, කැනඩාව තුළ ඇල්බටා හි අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් හඬ නැගීම දිගටම කරගෙන යන බව අවධාරණය කළාය.වෙන්වීම සඳහා ඡන්දය ප්රකාශ කරන පිරිස තවමත් අපේක්ෂිත ප්රමාණයට වඩා වැඩි වුවද, ඔටාවා රජය සමඟ සාර්ථක සාකච්ඡා හරහා කැනඩාව තුළම ප්රාන්තයේ අයිතීන් දිනා ගැනීමට හැකි වී ඇති බව ඇය වැඩිදුරටත් පෙන්වා දුන්නාය.
