එක්සත් ජනපදය විසින් පනවා ඇති දශක ගණනාවක් පැරණි ආර්ථික සම්බාධක සහ ඉන්ධන තහනමට එරෙහිව කැනඩාව දක්වන ප්‍රසිද්ධ විරෝධතාව තවදුරටත් පවත්වාගෙන යන ලෙස කියුබානු තානාපතිවරු ඔටාවා පාලනයෙන් ඉල්ලා සිටිති. කියුබාවට සහාය දක්වන රටවලට වොෂින්ටනය එල්ල කරන බලපෑම් වැඩි කරමින් පවතින පසුබිමක මෙම ඉල්ලීම සිදු කර ඇත. කැනඩාවේ කියුබානු තානාපති රොඩ්‍රිගෝ මල්මියෙර්කා ඩියාස් (Rodrigo Malmierca Diaz) ‘ද කැනේඩියන් ප්‍රෙස්’ (The Canadian Press) වෙත අදහස් දක්වමින් පැවසුවේ, අතීතයේ මෙන්ම කැනඩාව තමන් සමඟ රැඳී සිටිනු ඇතැයි විශ්වාස කරන බවයි. මෙම සම්බාධක සහ ඒවා දැඩි කිරීම ප්‍රායෝගිකව ජනතාව මරා දැමීමට සමාන බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
එක්සත් ජාතීන්ගේ යෝජනාව සහ එක්සත් ජනපදයේ බලපෑම එක්සත් ජනපදය විසින් කියුබාවට එරෙහිව පනවා ඇති ආර්ථික, වාණිජ සහ මුල්‍ය සම්බාධක අවසන් කරන ලෙස ඉල්ලමින් 1992 වසරේ සිට සෑම වසරකම පාහේ ඉදිරිපත් කරනු ලබන යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඊළඟ සතියේදී ඡන්ද විමසීමක් පැවැත්වීමට නියමිතය. කැනඩාව මීට පෙර අවස්ථා ගණනාවකදී මෙම යෝජනාවට පක්ෂව ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ පරිපාලනය, ජනවාරි මාසයේදී වෙනෙසුවේලාවෙන් ලැබෙන තෙල් සැපයුම් අත්හිටුවමින් සහ කියුබාවට තෙල් අලෙවි කරන රටවලට තීරුබදු පනවන බවට තර්ජනය කරමින් කියුබාවේ කොමියුනිස්ට් රජය පෙරළා දැමීමට උත්සාහ කරමින් සිටී. කියුබාව තම ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් බව වොෂින්ටනය පවසන නමුත්, ඇමෙරිකානු බලපෑම් ව්‍යාපාරය හේතුවෙන් කියුබානු ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය සහ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රවලට හානි සිදු වෙමින් සාමූහික දඬුවමකට ලක්වන බව තානාපති මල්මියෙර්කා පැවසීය.
කියුබාවට සහාය දක්වන රටවල් එක්සත් ජාතීන්ගේ යෝජනාවට පක්ෂව ඡන්දය දුන්නොත්, ඇමෙරිකානු වෙළඳාමට හෝ ආධාරවලට ඇති ප්‍රවේශය සීමා කරන බවට වොෂින්ටනයෙන් තර්ජන එල්ල වී ඇති බව තානාපතිවරයාට දැනුම් දී ඇත. ඇමෙරිකානු රජය තර්ජන එල්ල කරමින් අන් රටවල ඡන්දය වෙනස් කිරීමට උත්සාහ කරන බවත්, කැනඩාවද ට්‍රම්ප් පාලනයෙන් ආර්ථික බලපෑම්වලට මුහුණ දෙන බව තමන් දන්නා බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.
එක්සත් ජනපද සහ කැනඩා පාලනයන්හි ස්ථාවරය මේ පිළිබඳව ‘ද කැනේඩියන් ප්‍රෙස්’ කළ විමසීමට එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවෙන් කිසිදු ප්‍රතිචාරයක් ලැබී නැත. නමුත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ එක්සත් ජනපද තානාපති මයික් වෝල්ට්ස් (Mike Waltz) සඳහන් කළේ, මෙම යෝජනාව හවානාහි දූෂණයෙන් අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමට සකස් කළ වසර 70 ක ප්‍රචාරක පටයක් බවයි. ඒ අනුව මෙම යෝජනාවට විරුද්ධව ඡන්දය දෙන ලෙස ඔහු වෙනත් රටවලින් ඉල්ලා සිටි අතර, යුරෝපීය රටවලටද ඒ සඳහා බලපෑම් කරමින් සිටින බව පැවසීය.
මේ අතර, කැනඩාවේ විදේශ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව (Global Affairs Canada) ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, එක්සත් ජාතීන්ගේ යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව තවමත් පරික්ෂා කරමින් සිටින බවයි. එහි ප්‍රකාශිකා තිඩා ඉත් (Thida Ith) සඳහන් කළේ ඡන්ද විමසීමට පෙර කැනඩාවේ ස්ථාවරය තීරණය කරන බවයි. එමෙන්ම, කියුබානු ජනතාවගේ දේශපාලනික සහ ආර්ථික අයිතිවාසිකම්වලට ගරු කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු කරන ලෙසත්, සියලුම දේශපාලන සිරකරුවන් නිදහස් කරන ලෙසත් කැනඩාව කියුබාවෙන් ඉල්ලා සිටියි.
මීට පෙර ජූලි මාසයේදී, කියුබාවේ ඉන්ධන අර්බුදය හමුවේ ඇමෙරිකානු සම්බාධක පිළිබඳව එක්සත් ජාතීන්ගේ විවාදයක් පවත්වන ලෙස හවානා පාලනය ඉල්ලා සිටි අතර, එහිදී පැවැත්වූ ඡන්ද විමසීමේදී විවාදය පැවැත්වීමට පක්ෂව ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටි රටවල් 30 අතරට කැනඩාවද ඇතුළත් විය.
කියුබාවේ පවතින ආර්ථික සහ ඉන්ධන අර්බුදය 2020 වසරේ සිට කියුබාව දැඩි ආර්ථික අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටින අතර, ජනවාරි ඉන්ධන තහනමෙන් පසුව අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ හිඟය සහ විදුලි බිඳවැටීම් උපරිම මට්ටමකට පැමිණියේය. කියුබාවට අවශ්‍ය ඉන්ධන ප්‍රමාණයෙන් නිෂ්පාදනය කරන්නේ 40% ක් පමණි. ඉන්ධන හිඟය නිසා ඇති වූ විදුලි බිඳවැටීම් සෞඛ්‍ය පද්ධතියට තර්ජනයක් වී ඇති අතර ආර්ථිකයටද දැඩි බලපෑමක් එල්ල කර ඇත. විමාන ඉන්ධන හිඟය හේතුවෙන් එයාර් කැනඩා (Air Canada) ඇතුළු ගුවන් සේවා පෙබරවාරි මාසයේදී කියුබාව වෙත යන ගුවන් ගමන් අවලංගු කළේය.
මෙම අර්බුද හමුවේ කියුබානු රජයට නොව, ජාත්‍යන්තර සංවිධාන හරහා කියුබානු ජනතාවට ඩොලර් මිලියන 13 ක මානුෂීය ආධාර ලබාදීමට කැනඩාව පොරොන්දු වී ඇත. අතීතයේදී කැනඩාව සූර්ය පැනල වැනි ව්‍යාපෘති සඳහාද ආධාර ලබා දී තිබුණි. කියුබානු ජනතාවගේ ස්වාධීනත්වය සහ ස්වෛරීභාවය වෙනුවෙන් ජනතාව මෙම දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දෙමින් සිටින බව තානාපති මල්මියෙර්කා පැවසීය.
කියුබාවේ ආර්ථික දුෂ්කරතාවලට ඇමෙරිකානු සම්බාධක හේතු වී ඇති බව හවානා පාලනය පැවසුවද, විවේචකයින් පෙන්වා දෙන්නේ කොමියුනිස්ට් පාලනයේ අකාර්යක්ෂමතාව මෙයට හේතුව බවයි. එමෙන්ම කියුබානු රජය හිතුමනාපයේ අත්අඩංගුවට ගැනීම්, දේශපාලන සිරකරුවන්ට වධහිංසා පැමිණවීම සහ මාධ්‍ය හා දේශපාලන පක්ෂ සීමා කිරීම සිදුකරන බව ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් සහ හියුමන් රයිට්ස් වොච් සංවිධාන පෙන්වා දෙයි.
කැනඩා-කියුබා වෙළඳ සබඳතා සහ ව්‍යාපාරික ගැටලු තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත යටතේ ‘ද කැනේඩියන් ප්‍රෙස්’ වෙත ලැබුණු ලේඛනයකට අනුව, ට්‍රම්ප්ගේ බලපෑම් දැඩි වීමට පෙර සිටම කැනඩාව සහ කියුබාව අතර මුල්‍ය අර්බුදය පිළිබඳව විවෘත සාකච්ඡා පැවැත්වී ඇත. 2023 පෙබරවාරි මාසයේදී කැනඩාවේ විදේශ කටයුතු නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා හවානාහි සංචාරයක නිරත වූ අතර, කියුබානු ගැනුම්කරුවන්ගෙන් ලැබීමට ඇති නොගෙවූ බිල්පත් පිළිබඳව කැනේඩියානු සමාගම් තුනක් සමඟ සාකච්ඡා කර ඇත. National Bank, Sherritt පතල් සමාගම සහ Royalton (පෙර Blue Diamond) යන සමාගම් මීට ඇතුළත් විය.
කියුබානු ගැනුම්කරුවන්ගෙන් හිඟ මුදල් ලබාගැනීමට ඇති ගැටලුව හේතුවෙන් කැනේඩියානු කුඩා හා මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ ව්‍යවසායකයන්ගේ (SME) පැවැත්මට තර්ජනයක් වී තිබුණි. කැනඩාව මානව හිමිකම් සහ පෞද්ගලික අංශය පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීමට උත්සාහ කළ අතර, කියුබාවට අවශ්‍ය වූයේ සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ ආධාර ලබාගැනීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමටයි.
ඇමෙරිකානු බලපෑම් හමුවේ Sherritt සහ Royalton සමාගම් කියුබාවේ තම මෙහෙයුම් නතර කර ඇත.
අනාගත ප්‍රතිසංස්කරණ සහ පෞද්ගලික අංශයේ භූමිකාව පෞද්ගලික අංශයේ භූමිකාව පුළුල් කිරීම, විදේශ ආයෝජන දිරිගැන්වීම සහ ප්‍රාදේශීය ස්වාධීනත්වය ලබාදීම සඳහා මහජන සහ පාර්ලිමේන්තු සාකච්ඡා හරහා ප්‍රතිසංස්කරණ පියවර 176 ක් ක්‍රියාත්මක කරන බව තානාපති මල්මියෙර්කා පැවසීය. කියුබාව නීතියේ ආධිපත්‍යයට අනුව කටයුතු කරන බවත්, නිරන්තරයෙන් වැඩිදියුණු වීමට උත්සාහ කරන බවත් ඔහු පැවසීය.
විදුලි බල හිඟය හේතුවෙන් ඊළඟ මාසයේ හවානාහි පැවැත්වෙන වෙළඳ ප්‍රදර්ශනය අතථ්‍ය (virtual) ලෙස පවත්වන අතර, කැනේඩියානු ව්‍යවසායකයින්ගේ අවධානය දිනාගැනීම සඳහා ටොරොන්ටෝ හිදී විශේෂ වැඩසටහනක් පැවැත්වීමට කියුබාව සැලසුම් කර ඇත. දෙරට අතර ආර්ථික සබඳතා ඉදිරියටත් පවත්වාගෙන යාමට සහ වර්ධනය කරගැනීමට හැකිවනු ඇතැයි කියුබාව විශ්වාස කරයි.
