කැනඩාවේ දේශීය වෙළඳපොළ තුළ ඇමරිකානු මත්පැන් වර්ජනයක් ශක්තිමත්ව ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින පසුබිමක, එයාර් කැනඩා (Air Canada) ගුවන් සේවය සිය ගුවන් ගමන් වලදී ඇමරිකානු නිෂ්පාදිත මත්පැන් අඛණ්ඩව සැපයීමට පියවර ගෙන තිබේ. කැනේඩියානු රජය සහ පළාත් පාලන ආයතන විසින් ඇමරිකානු නිෂ්පාදන වර්ජනය කරමින් දේශීය නිෂ්පාදන මිලදී ගන්නා ලෙස (Buy Canadian) රටේ ජනතාවගෙන් සහ ව්යාපාරවලින් දැඩි ලෙස ඉල්ලා සිටින මොහොතක, එයාර් කැනඩා ගුවන් සේවය ගෙන ඇති මෙම තීරණය බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානයට හා විවේචනයට ලක්ව ඇත.
පසුගිය සතියේ කැනඩාව සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය අතර පැවති ද්විපාර්ශ්වික වෙළඳ සාකච්ඡා සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටීමත් සමඟ දෙරට අතර පවතින වෙළඳ යුද්ධය වඩාත් උත්සන්න වී තිබේ. මෙයට පෙර ඇමරිකාව විසින් කැනේඩියානු නිෂ්පාදන සඳහා පනවන ලද සියයට 50 ක අධික බදු මුදලට ප්රතිචාර වශයෙන්, කැනඩාවේ ඔටාවා (Ottawa) මධ්යම රජය විසින් ද නව ප්රති-බදු (counter-tariffs) ප්රකාශයට පත් කරනු ලැබීය. මෙම දැඩි දේශපාලනික සහ ආර්ථික නොසන්සුන්තාවය හමුවේ “Buy Canadian” නොහොත් “කැනේඩියානු නිෂ්පාදන මිලදී ගන්න” යන දේශප්රේමී ව්යාපාරය රට පුරා නැවත වරක් වේගයෙන් හිස ඔසවා තිබේ.
මෙම තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් එයාර් කැනඩා ගුවන් සේවයේ ප්රකාශකයෙකු සඳහන් කළේ, තමන් ලොව පුරා ජාත්යන්තර මගීන් ප්රවාහනය කරනු ලබන ගෝලීය ගුවන් සේවයක් වන බැවින්, සිය මගීන්ගේ විවිධ රුචිකත්වයන්ට ගරු කරමින් විවිධාකාර නිෂ්පාදන ගුවන් යානා තුළ සැපයීමට බැඳී සිටින බවයි. කෙසේ වෙතත්, තම ගුවන් සේවය සැමවිටම සෑම ජාත්යන්තර ගුවන් ගමනකදීම අවම වශයෙන් එක් කැනේඩියානු වයින් වර්ගයක් හෝ සැපයීමට කටයුතු කරන බවත්, මෑතකදී හිතාමතාම කැනේඩියානු මත්පැන් සහ කැනේඩියානු නිෂ්පාදකයින් වෙත වැඩි නැඹුරුවක් දක්වා ඇති බවත් ඔහු පැවසීය. එසේ වුවද, ගෝලීය පාරිභෝගික පදනම සඳහා ඇමරිකානු බර්බන් (U.S. bourbon) වැනි ජාත්යන්තරව පිළිගත් නිෂ්පාදන ද ගුවන් යානා තුළ තබා ගැනීම අත්යවශ්ය කරුණක් බව ගුවන් සේවය අවධාරණය කරයි.
ගුවන් යානා තුළ ඇමරිකානු මත්පැන් සැපයීම පිළිබඳ සංවාදය ආරම්භ වූයේ ප්රසිද්ධ සමාජ මාධ්ය ජාලයක් වන Reddit හි සඳුදා දින පළ වූ සටහනක් සමඟිනි. එම සටහනෙන් කියැවුණේ මොන්ට්රියල් සිට ක්රියාත්මක වූ එයාර් කැනඩා ගුවන් යානයක ව්යාපාරික පන්තියේ (business class) මගීන්ට ඇමරිකානු නිෂ්පාදනයක් වන ජැක් ඩැනියෙල්ස් (Jack Daniel’s) මත්පැන් සපයා තිබූ බවයි. පසුව එම සටහන “Buy Canadian” උප-සමුහයෙන් (subreddit) ඉවත් කිරීමට එහි පරිපාලකයින් පියවර ගත් අතර, ඔවුන් ප්රකාශ කළේ ඇමරිකානු භාණ්ඩ වර්ජනය කිරීම සඳහාම වෙන්වූ වෙනත් උප-සමූහයක් පවතින බැවින් මෙම සටහන එහි පළ කළ යුතු බවයි.
මෙම සිදුවීමෙන් පසුව Global News මාධ්ය ආයතනය විසින් කැනඩාවේ අනෙකුත් ගුවන් සේවා ආයතනවලින් ද මේ පිළිබඳව විමසීම් කර ඇත. එහිදී ටොරොන්ටෝ නගරය කේන්ද්ර කරගත් Porter Airlines ගුවන් සේවය තහවුරු කළේ තමන් සිය කිසිදු ගුවන් ගමනකදී ඇමරිකානු මත්පැන් නිෂ්පාදන භාවිතා නොකරන බවයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නගර දොළහකට වඩා වැඩි ප්රමාණයකට මෙන්ම මෙක්සිකෝව සහ කැරිබියන් දූපත් වෙත ද ගුවන් ගමන් ක්රියාත්මක කරන Porter Airlines හි ප්රකාශකයෙකු පැවසුවේ, “Porter යනු කැනේඩියානු ගුවන් සේවයක් වන අතර, අප සැමවිටම උත්සාහ කරන්නේ උසස් තත්ත්වයේ කැනේඩියානු සන්නාමයන් සමඟ හවුල්කාරිත්වයන් ඇති කර ගැනීමටයි” යනුවෙනි. ඒ අනුව ඔවුන් Niagara හි Jackson Triggs වයින් සහ Alberta හි නිෂ්පාදිත Tumbler & Rocks කොක්ටේල් වැනි කැනේඩියානු සන්නාමයන් පමණක් සිය මගීන්ට ලබා දෙන බව තහවුරු කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, අනෙකුත් ප්රධාන ගුවන් සේවා වන WestJet සහ Air Transat යන ආයතන මේ සම්බන්ධයෙන් කරන ලද විමසීම් කිහිපයකටම මෙතෙක් කිසිදු ප්රතිචාරයක් දක්වා නොමැත.
දේශීය ආර්ථිකය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රජයේ මැදිහත්වීම පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් කැනඩාවේ කර්මාන්ත ඇමතිනී මෙලනි ජොලි (Melanie Joly) විශේෂ ප්රකාශයක් සිදුකර ඇත. නව ප්රති-බදු පැනවීම් සහ බදු බාධක හේතුවෙන් පීඩාවට පත් වූ කැනේඩියානු ව්යාපාර සඳහා රජයේ ආධාර ලබා දීම ප්රකාශයට පත් කිරීම සඳහා පැවති මාධ්ය හමුවකදී ඇය කැනේඩියානුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ හැකිතාක් දේශීය නිෂ්පාදන මිලදී ගන්නා ලෙසයි. “ඔබ කැනේඩියානු නිෂ්පාදනයක් තෝරා ගන්නා විට, ඔබ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට බලපෑම් කරනවා පමණක් නොව, අපේ රටේ වටිනා රැකියා අවස්ථා ද ආරක්ෂා කරනවා. අපට මුහුණ දීමට සිදුවී ඇති මෙම අසීරු තත්ත්වයට එරෙහිව නැගී සිටීමේ ප්රතිරෝධී ව්යාපාරය අපට ආරම්භ කළ හැක්කේ එලෙසයි,” යැයි ඇය අවධාරණය කළාය.
වෙළඳ යුද්ධයේ වඩාත්ම සංවේදී සහ මතභේදාත්මක සාධකය බවට ඇමරිකානු මත්පැන් පත්ව ඇත්තේ, කැනඩාවේ පළාත් මට්ටමින් ක්රියාත්මක වන මත්පැන් පාලන මණ්ඩල (provincial liquor boards) ඇමරිකානු වයින්, බියර් සහ අනෙකුත් මත්පැන් ඇණවුම් කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම නතර කර ඇති බැවිනි. සමහර පළාත් විසින් මෙම ඇමරිකානු නිෂ්පාදන වෙළඳසැල් රාක්කවලින් පවා ඉවත් කර තිබේ. පසුගිය සතියේ දෙරට අතර වෙළඳ එකඟතාවයක් ඇති කර ගැනීමට ආසන්නව තිබූ මොහොතක, කැනේඩියානු අග්රාමාත්ය මාර්ක් කාර්නි (Mark Carney) විසින් මෙම වර්ජනයන් ඉවත් කරන ලෙස පළාත් ප්රධානීන්ගෙන් (premiers) ඉල්ලා සිටියද, සාකච්ඡා බිඳ වැටීමත් සමඟ එම පළාත් පාලන ආයතන නැවතත් වර්ජනය දැඩි ලෙස ක්රියාත්මක කිරීමට තීරණය කර ඇත.
කැනේඩියානු ජනතාව ද මෙම ඇමරිකානු නිෂ්පාදන වර්ජනයට ඉහළ සහයෝගයක් දක්වන බව සංඛ්යාලේඛනවලින් පැහැදිලි වේ. Abacus Data ආයතනය විසින් පුද්ගලයින් 1,363 දෙනෙකු යොදා ගනිමින් පවත්වන ලද නවතම ජනමත සමීක්ෂණයකට අනුව, ಬ්රිටිෂ් කොලොම්බියා, ඔන්ටාරියෝ, මැනිටෝබා සහ අත්ලාන්තික් පළාත් හතරේ ජනතාවගෙන් සියයට 69 ක් (දස දෙනෙකුගෙන් හත් දෙනෙකුට ආසන්න ප්රමාණයක්) පවසා ඇත්තේ තම පළාත් රජයන් විසින් ඇමරිකානු මත්පැන් සඳහා පනවා ඇති සීමාවන් ඒ අයුරින්ම ඉදිරියටත් පවත්වාගෙන යා යුතු බවයි. ඇමරිකානු නිෂ්පාදන නැවත වෙළඳසැල් වෙත පැමිණෙනවා දැකීමට කැමති වන්නේ සියයට 19 ක් වැනි සුළු පිරිසක් පමණක් වන අතර සියයට 11 ක් මේ පිළිබඳව නිශ්චිත අදහසක් දක්වා නැත. ඇල්බර්ටා (Alberta) සහ සස්කැචෙවන් (Saskatchewan) පළාත් පසුගිය ගිම්හානයේදී ඇමරිකානු මත්පැන් ඇණවුම් කිරීම නැවත ආරම්භ කර තිබුණි.
කෙසේ වෙතත්, එයාර් කැනඩා වැනි ගුවන් සේවාවලට මෙම පළාත් මට්ටමේ වර්ජනයන් බලනොපාන නීතිමය පසුබිමක් ද පවතී. ගුවන් යානා සඳහා සපයනු ලබන ආහාර සහ මත්පැන් වැනි භාණ්ඩ කැනඩා දේශසීමා සේවා නියෝජිතායතනය (Canada Border Services Agency) මගින් පාලනය කරනු ලබන, ෆෙඩරල් රජයේ රේගු බන්ධිත ගබඩා පහසුකම් (customs-bonded warehouse facilities) හරහා ගමන් කරයි. මෙම භාණ්ඩ කැනඩාව තුළ හෝ ජාත්යන්තර ගුවන් සීමාවේ සංක්රමණික භාණ්ඩ (in transit) ලෙස සලකනු ලබන බැවින්, ඒවා කිසිදු පළාත් බදු හෝ තීරුබදු පැනවීම්වලට යටත් නොවේ.
මේ අනුව, දේශීයව පවතින දැඩි විරෝධතාවය සහ රජයේ ප්රතිපත්තිමය ඉල්ලීම් මධ්යයේ වුවද, එයාර් කැනඩා ගුවන් සේවයට සිය ජාත්යන්තර මගීන් වෙනුවෙන් ඇමරිකානු මත්පැන් සැපයීමට නීතිමය බාධාවක් නොමැත. කෙසේ වෙතත්, එය රටේ පවතින පොදු ජනමතයට සහ දේශප්රේමී සීමාවන්ට පටහැනි ක්රියාවක් ලෙස බොහෝ දෙනා පෙන්වා දෙති.
