කැනඩාවේ ශීත සෘතුව උණුසුම් වීමත් සමඟ කිනිතුල්ලන් (Ticks) මගින් බෝවන රෝග ප්රමාණය ශීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇති බව විශේෂඥයන් අනතුරු අඟවයි. කලින් ගිම්හාන කාලයට පමණක් සීමා වූ මෙම ගැටලුව දැන් කැනඩාව පුරා මහජන සෞඛ්යයට විශාල තර්ජනයක් වෙමින් පවතී. කැනේඩියානු මහජන සෞඛ්ය ඒජන්සියට (PHAC) අනුව, 2015 වසරේදී වාර්තා වූ ලයිම් (Lyme) රෝගීන් සංඛ්යාව 917 සිට 2024 වන විට 5,200 දක්වා කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.
දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ශීත සෘතුව කෙටි වීම සහ දැඩි ශීතලක් නොමැති වීම නිසා කිනිතුල්ලන්ට උතුරු ප්රදේශවල පවා නොනැසී ජීවත් වීමට සහ වර්ධනය වීමට හැකි වී තිබේ. ටොරොන්ටෝ මහා රෝහලේ බෝවන රෝග විශේෂඥ වෛද්ය අයිසැක් බෝගෝච් පවසන්නේ ලයිම් රෝගය පමණක් නොව, මීට පෙර කැනඩාවේ දක්නට නොලැබුණු ඇනප්ලාස්මෝසිස් (Anaplasmosis) සහ බැබේසියෝසිස් (Babesiosis) වැනි රෝග ද දැන් වාර්තා වන බවයි. මීට අමතරව රොකී මවුන්ටන් (Rocky Mountain) උණ සහ දුර්ලභ පවාසන් (Powassan) වෛරසය වැනි රෝග ද මේ වන විට කැනඩාවට ඇතුළු වී ඇත.
මෙම රෝග බොහොමයක් උණ, වෙහෙස දැනීම, හිසරදය සහ මාංශ පේශි වේදනාව වැනි ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා රෝග ලක්ෂණ වලින් ආරම්භ වේ. සමහර කිනිතුල්ලන් සපා කෑම නිසා පුද්ගලයන්ට රතු මස් (Red meat) අසාත්මිකතාවයක් ඇති කරන “ඇල්ෆා-ගල් සින්ඩ්රෝමය” (Alpha-gal syndrome) වැළඳීමේ අවදානමක් ද පවතින බව පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙයි.
ඔන්ටේරියෝ, ක්විබෙක් සහ නිව් බ්රන්ස්වික් වැනි ප්රදේශවල මෙම අවදානම ඉහළ මට්ටමක පවතින බැවින් මහජන සෞඛ්ය අංශ ජනතාවට උපදෙස් ලබා දී ඇත. වනාන්තර හෝ තණකොළ සහිත ප්රදේශවල ගැවසෙන විට දිගු අත් සහිත ඇඳුම් ඇඳීම, කෘමීන් පලවා හරින දියර (DEET) භාවිත කිරීම සහ නිවසට පැමිණි පසු ශරීරයේ කිනිතුල්ලන් සිටීදැයි පරීක්ෂා කිරීම වැදගත් වේ. කිනිතුල්ලෙකු සපා කා ඇත්නම්, පැය 24-36ක් ඇතුළත එය ඉවත් කිරීමෙන් රෝග බෝවීමේ අවදානම සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරගත හැකිය.
කැනඩාවේ ශීත දේශගුණය වෙනස් වීමත් සමඟ මෙම සෞඛ්ය අභියෝගය ඉදිරි වසරවලදී තවදුරටත් ව්යාප්ත විය හැකි බැවින් ජනතාව අවධානයෙන් සිටීම අත්යවශ්ය වේ.
