බටහිර කැනඩාවේ මහා ජලගැලීම් අවදානමක්: ඇල්බර්ටා සහ බ්‍රිටිෂ් කොලොම්බියා වෙත දැඩි ගංවතුර අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කෙරේ

බටහිර කැනඩාවේ ඇල්බර්ටා (Alberta) සහ බ්‍රිටිෂ් කොලොම්බියා (British Columbia) යන ප්‍රාන්තවල විශාල ප්‍රදේශයකට බලපාන පරිදි දැඩි වර්ෂාපතනයක් පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීම් සහ විශේෂ කාලගුණ නිවේදන පරිසර කැනඩා (Environment Canada) ආයතනය විසින් නිකුත් කර තිබේ. සෙනසුරාදා සිට ලබන බදාදා දක්වා ඇල්බර්ටා ප්‍රාන්තයේ උතුරු දෙසින් පිහිටි ෆෝර්ට් මැක්මරී (Fort McMurray) සිට දකුණු දෙසින් පිහිටි ලෙත්බ්‍රිජ් (Lethbridge) දක්වා වූ කලාපයට මිලිමීටර් 50 සිට 100 දක්වා ප්‍රමාණයක මහා වර්ෂාවක් ඇද හැලෙනු ඇතැයි කාලගුණ අංශ අනාවැකි පළ කරයි.

මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් මාර්ගවල ජලය පිරීමට ඉඩ ඇති අතර, ගංගා, ඇළ දොළ සහ බෝක්කු ආශ්‍රිතව නායයෑම් හෝ සේදී යෑම් (washouts) පිළිබඳව දැඩි අවධානයෙන් පසුවන ලෙස ප්‍රාදේශීය වැසියන්ට උපදෙස් දී ඇත.

බ්‍රිටිෂ් කොලොම්බියා ප්‍රාන්තයේ තත්ත්වය සහ ඉවත් කිරීමේ නියෝග

බ්‍රිටිෂ් කොලොම්බියා ප්‍රාන්තයේ ගිනිකොනදිග කූටනි (Kootenay) කලාපයට ඉදිරි දින පහක කාලය තුළ මිලිමීටර් 80ක පමණ වර්ෂාපතනයක් ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ඇල්බර්ටා ප්‍රාන්තයේ සිට පැමිණෙන අඩු පීඩන පද්ධතියක් හේතුවෙන් මෙම දැඩි වර්ෂාපතනය ඇති වන බවත්, එහි ගමන් පථය පිළිබඳව තවමත් යම් අවිනිශ්චිතතාවයක් පවතින බවත් බලධාරීන් පවසති. කඳුකර ප්‍රදේශවල හිම දියවීම සහ අධික වර්ෂාව හේතුවෙන් ගංවතුර, නායයෑම් සහ සේදී යෑම් ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් පවතින බව විශේෂ කාලගුණ නිවේදනයේ සඳහන් වේ. දැනටමත් එම කලාපයේ ප්‍රජාවන් කිහිපයකට ඉවත් කිරීමේ පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම් (evacuation alerts) නිකුත් කිරීමට රජය පියවර ගෙන තිබේ.

අසාමාන්‍ය උණුසුම සහ හිම දියවීම

දකුණු සහ මධ්‍යම ඇල්බර්ටා ප්‍රාන්තයේ ගංවතුර අවදානම ඉහළ යාමට ප්‍රධානතම හේතුවක් වී ඇත්තේ පවතින අසාමාන්‍ය උණුසුම් කාලගුණයයි. නිදසුනක් ලෙස, කැල්ගරි (Calgary) නගරයේ සිකුරාදා දිනයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 27ක් ලෙස වාර්තා වූ අතර, එය සාමාන්‍ය තත්ත්වයට වඩා අංශක 10කින් පමණ ඉහළ අගයකි. මෙම උණුසුම නිසා කඳුකරයේ හිම වේගයෙන් දියවීමට පටන් ගෙන ඇති අතර, ඒ සමඟ එන අධික වර්ෂාව ගංගාවල ජල මට්ටම ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ නැංවීමට හේතු වී ඇත.

මේ වන විටත් ලේක් ලුයිස් (Lake Louise) අසල පයිප්ස්ටෝන් (Pipestone) සහ බෝ (Bow) ගංගා සඳහා ගංවතුර අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර ඇත. බැනෆ් (Banff) ප්‍රදේශයේ සහ ගෝස්ට් ජලාශය (Ghost Reservoir) දක්වා වූ පහළ ප්‍රදේශවල ද ගංගා ජල මට්ටම ඉහළ යාම පිළිබඳ උපදේශන නිකුත් කර තිබේ. ලේක් ලුයිස් හි පහත් බිම් සහ මංතීරු කිහිපයක් දැනටමත් ජලයෙන් යටවී ඇති අතර, බැනෆ් බලධාරීන් තාවකාලික ගංවතුර ආරක්ෂණ බැම්ම යෙදවීමට පියවර ගෙන ඇත.

නගර බලධාරීන්ගේ පූර්ව සූදානම

කැල්ගරි නගරයේ බලධාරීන් බෝ (Bow) සහ එල්බෝ (Elbow) ගංගාවල ජල මට්ටම පිළිබඳව දැඩි සෝදිසියෙන් පසුවේ. ආරක්ෂක පියවරක් ලෙස මෙම ගංගාවල බෝට්ටු පැදීම හෝ වෙනත් ක්‍රියාකාරකම්වල යෙදීම වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි තහනම් කර ඇති අතර, පහත් බිම්වල ඇති මංතීරු වසා දැමීමට ද ඉඩ ඇත. 2013 වසරේ ඇති වූ ගංවතුරෙන් උගත් පාඩම් උපයෝගී කරගනිමින්, ග්ලෙන්මෝර් ජලාශයේ (Glenmore Reservoir) ජල මට්ටම මීටරයකින් පමණ පහත හෙළීමට නගර බලධාරීන් කටයුතු කර ඇත්තේ ඉදිරියේදී පැමිණිය හැකි අධික ජල ප්‍රමාණය රඳවා ගැනීම සඳහාය.

නිවැසියන්ට තම නිවෙස්වල වැහි පීලි සහ අපවහන පද්ධති පිරිසිදුව තබා ගන්නා ලෙසත්, ජලය පිරීමක් දුටුවහොත් වහාම දැනුම් දෙන ලෙසත් උපදෙස් දී ඇත. ලෙත්බ්‍රිජ් නගරය ද නිවැසියන්ට අනතුරු අඟවා ඇත්තේ ඕල්ඩ් මෑන් ගංගාවේ (Oldman River) ජල මට්ටම ඕනෑම මොහොතක ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යා හැකි බැවින් සුදානමින් සිටින ලෙසයි.

කඳුකරයේ හිම පතනය සහ හිම කුණාටු අවදානම

පහත් බිම්වලට වැසි ලැබුණද, කඳුකරයේ ඉහළ ප්‍රදේශවලට සෙන්ටිමීටර් 20ක් දක්වා වූ හිම පතනයක් සිදුවිය හැකි බව පරිසර කැනඩා ආයතනය පවසයි. අධික වර්ෂාව සහ හිම දියවීම සමඟ මෙම අලුත් හිම පතනය එකතු වීම නිසා කඳුකරයේ හිම කුණාටු (avalanches) ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතින බැවින්, එම ප්‍රදේශවල සංචාරය කිරීමෙන් වළකින ලෙස පාර්ක්ස් කැනඩා (Parks Canada) ආයතනය ජනතාවට අවවාද කරයි.

මෙම දැඩි වර්ෂාපතනය සෙනසුරාදා රාත්‍රියේ ආරම්භ වී අඟහරුවාදා දක්වා පවතිනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. පස අධික ලෙස ජලයෙන් සංතෘප්ත වීම නිසා ජලය පොළොවට උරා නොගෙන මතුපිට රැඳී තිබීමෙන් ප්‍රජාවන් තුළ ප්‍රාදේශීය ගංවතුර තත්ත්වයන් ඇතිවීමේ වැඩි ඉඩකඩක් පවතින බව කාලගුණ විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙයි.