කැනඩාවේ බොහෝ ප්රදේශ මේ වන විට දැඩි උෂ්ණත්ව රුල්ලකට (heat wave) ගොදුරු වී ඇති අතර, එය සතිය පුරාම පවතිනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෙම තත්ත්වය ඉතා බරපතල ලෙස සලකන ලෙස විශේෂඥයන් අනතුරු අඟවන අතර, මාරාන්තික වීමේ හැකියාවක් පවතින බව පෙන්වා දෙයි. විශේෂයෙන්ම දින තුනකට වඩා වැඩි කාලයක් පවතින මෙවැනි උෂ්ණත්ව රුල්ලක් සම්බන්ධයෙන් දැඩි අවධානයක් යොමු කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
පවතින මෙම අධික උෂ්ණත්වයට හේතුව ‘හීට් ඩෝම්’ (heat dome) තත්ත්වයකි. මෙය සිදුවන්නේ ඉහළ වායුගෝලයේ ඇති අධික පීඩනයක් සහිත විශාල ප්රදේශයක්, තාපය සහ ආර්ද්රතාවය සිරකර තබන ජලාශයක් ලෙස ක්රියා කිරීමෙනි. මේ හරහා ටෙක්සාස් සහ මධ්යම එක්සත් ජනපදයෙන් පැමිණෙන ඉතා උණුසුම් වාතය සහ මෙක්සිකෝ බොක්කෙන් පැමිණෙන ආර්ද්රතාවය එක්වීමෙන් මෙම තත්ත්වය තවදුරටත් වර්ධනය වේ. මෙය දකුණු ඔන්ටාරියෝ (Ontario) සහ දකුණු ක්විබෙක් (Quebec) ප්රදේශවල උෂ්ණත්ව රුල්ලක් ඇතිවන සම්ප්රදායික ආකාරයයි.
පරිසර කැනඩාව (Environment Canada) අනුව, ක්විබෙක් සහ බ්රිටිෂ් කොලොම්බියාව (B.C.) හැර අනෙකුත් සෑම පළාතකටම සහ ප්රදේශයකටම මේ වන විට කහ පැහැති (yellow) උෂ්ණත්ව අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර ඇත. කහ පැහැති අනතුරු ඇඟවීම්වලින් අදහස් වන්නේ “අන්තරායකර කාලගුණයක්” පවතින බවත්, එහි බලපෑම මධ්යස්ථ මට්ටමේ පවතින බවත්ය. කෙසේ වෙතත්, දකුණු ඔන්ටාරියෝ හි බොහෝ ප්රදේශවලට “ඉහළ බලපෑමක්” සහිත කහ අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර ඇති අතර, ටොරොන්ටෝ (Toronto) නගරය සඳහා එය තැඹිලි පැහැති (orange) උෂ්ණත්ව අනතුරු ඇඟවීමක් දක්වා වැඩි කර ඇත.
දකුණු ක්විබෙක්හි ආර්ද්රතා දර්ශකය (humidex) බදාදා සිට සෙනසුරාදා දක්වා 40 ත් 44 ත් අතර අගයක පවතිනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත. එසේම නිරිතදිග ඔන්ටාරියෝ හි උපරිම උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 30 ත් 36 ත් අතර අගයක් ගන්නා අතර, ආර්ද්රතාවයත් සමඟ එය සෙල්සියස් අංශක 45 ක් ලෙස දැනිය හැකිය. මේ අතර ඇල්බර්ටා (Alberta) ප්රදේශය ද මධ්යස්ථ බලපෑම් සහිත කහ අනතුරු ඇඟවීම් යටතේ පවතින අතර එහි උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 29 ත් 31 ත් අතර අගයක පවතී.
උෂ්ණත්වය දිවා කාලයට පමණක් සීමා නොවන අතර, රාත්රී කාලයේදී ද එය දැඩි මට්ටමක පවතිනු ඇත. රාත්රී අවම උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 21 ත් 25 ත් අතර අගයක පවතිනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. විශේෂයෙන්ම වායුසමීකරණ පහසුකම් නොමැති ගොඩනැගිලි තුළ රාත්රී කාලයේදී පවා ආර්ද්රතා දර්ශකය 35-40 අතර පවතිනු ඇති බැවින් එය ශරීරයට දැඩි අපහසුවක් ඇති කරයි.
කැනඩා දේශගුණික ආයතනයේ (Canadian Climate Institute) ප්රවීණයන් පවසන්නේ මෙම උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම සඳහා දේශගුණික විපර්යාස “වර්ධකයක්” (amplifier) ලෙස ක්රියා කරන බවයි. ලෝකයේ සාමාන්ය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමේ වේගය මෙන් දෙගුණයක වේගයකින් කැනඩාව උණුසුම් වෙමින් පවතින අතර, මෙය දැන් නව යථාර්ථය වී ඇත. 2026 වසර වාර්තාගත උණුසුම්ම වසරක් වීමට වැඩි ඉඩක් ඇති බව ද සඳහන් වේ.
මීට අමතරව, ‘සුපිරි එල් නිනෝ’ (super El Niño) තත්ත්වයක් ද මතුවෙමින් පවතින අතර, එය ගිම්හානය අවසානයේ සහ සරත් සමය දක්වාම පවතිනු ඇත. පැසිෆික් සාගරයේ ජල උෂ්ණත්වය සාමාන්ය අගයට වඩා සෙල්සියස් අංශක 2 කට වඩා වැඩි වීම ‘සුපිරි එල් නිනෝ’ තත්ත්වයක් ලෙස හැඳින්වේ.
අධික උෂ්ණත්වයෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා විශේෂඥයන් පහත උපදෙස් ලබා දෙයි:
• පංකා (fans) සහ හිරු රශ්මියෙන් ආරක්ෂා වීමේ ආලේපන (sunscreen) භාවිතා කරන්න.
• වායුසමීකරණය කළ සිසිල් ස්ථානවල රැඳී සිටින්න.
• වැඩිපුර ජලය පානය කරමින් සිරුරේ ජල මට්ටම පවත්වා ගන්න (hydration).
• වයෝවෘද්ධ පුද්ගලයන්, තනිවම ජීවත් වන අය සහ අනෙකුත් අවදානම් සහිත පුද්ගලයන් ගැන නිතර විපරම් කරන්න.
යුරෝපයේ ද පවතින මෙවැනි දැඩි උෂ්ණත්ව රුළක් හේතුවෙන් ප්රංශයේ පසුගිය සතියේ මරණ 1,000 ක් පමණ වාර්තා වී ඇති අතර, ජර්මනියේ ද වාර්තාගත රාත්රී උෂ්ණත්වයන් වාර්තා වී ඇත. එබැවින් කැනේඩියානුවන් මෙම තත්ත්වය ඉතා බැරෑරුම් ලෙස ගෙන කටයුතු කළ යුතු බව කාලගුණ අංශ අවධාරණය කරයි.
