
මැදපෙරදිග පවතින යුද ගැටුම් හේතුවෙන් කැනඩාව සහ ඊශ්රායලය අතර රාජ්යතාන්ත්රික සබඳතා දැඩි ලෙස පළුදු වී ඇති අවධියක, එම පීඩනය නොතකා ඊශ්රායලය කැනඩාවට නව තාක්ෂණික හවුල්කාරිත්වයක් සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කරමින් සිටී. ඊශ්රායල තානාපති ඉඩෝ මෝඩ් (Iddo Moed) පවසන පරිදි, දෙරටම තාක්ෂණය අපනයනය කිරීමට සහ නව වෙළඳපලවල් සොයා ගැනීමට උනන්දු වන රටවල් වන අතර, පොදු ගැටලුවලට විසඳුම් සෙවීමේදී මෙම සහයෝගීතාව ඉතා වැදගත් වේ.
වසර 80ක ඉතිහාසය තුළ කැනඩාව සහ ඊශ්රායලය අතර සබඳතා දැනට පවතින්නේ අවම මට්ටමක බව තානාපති මෝඩ් පිළිගනී. ජාත්යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කරන බවට කැනඩාව ඊශ්රායලයට චෝදනා කරන අතර, ඔටාවා පාලනය සාමය උදාකිරීමේ අවස්ථා අඩපණ කරන බවට ඊශ්රායලය ප්රතිචෝදනා කරයි. විශේෂයෙන්ම, කැනේඩියානු අග්රාමාත්ය මාර්ක් කාර්නි (Mark Carney) සහ ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ වරෙන්තුවකට මුහුණ දී සිටින ඊශ්රායල අග්රාමාත්ය බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු අතර මේ දක්වා කිසිදු නිල සාකච්ඡාවක් සිදුවී නොමැත. ගාසා තීරයේ මානුෂීය ආධාර සීමා කිරීම සහ ආධාර නෞකාවලට සහභාගී වූ කැනේඩියානුවන්ට ඊශ්රායලය සැලකූ ආකාරය පිළිබඳව කැනේඩියානු රජය සිය දැඩි විරෝධය පළ කර ඇත.
ඊශ්රායලය පවසන්නේ පලස්තීන රාජ්යය පිළිගැනීම සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේදී සහයෝගය ඉල්ලා අස්කර ගැනීම හරහා කැනඩාව කලාපීය සාමය පළුදු කරන බවයි.
මෙම දේශපාලන නොසන්සුන්තාව මධ්යයේ වුවද, කෘතිම බුද්ධිය (AI) සහ සයිබර් ආරක්ෂණය වැනි අංශ හරහා සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට අග්රාමාත්ය කාර්නිගේ රජය උනන්දු වනු ඇතැයි තානාපති මෝඩ් විශ්වාසය පළ කරයි. ඊශ්රායල තාක්ෂණික සමාගම්වලට කැනේඩියානු නගරවල රථවාහන තදබදය කළමනාකරණය කිරීමට සහ සයිබර් ප්රහාරවලට එරෙහි ආරක්ෂක පද්ධති ශක්තිමත් කිරීමට සහය විය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
ඊශ්රායලය හඳුන්වා දීමට උත්සාහ කරන තවත් ප්රධාන අංගයක් වන්නේ “නිවසේ සිට රෝහල් ගතවීමේ” (hospital-at-home) සංකල්පයයි. පැළඳිය හැකි උපාංග (wearable devices) සහ වීඩියෝ තාක්ෂණය හරහා නිවසේ සිටින රෝගීන් නිරීක්ෂණය කිරීම මෙහිදී සිදු කෙරෙන අතර, දැනටමත් යුරෝපයේ සහ ඇමරිකාවේ සාර්ථක වී ඇති මෙම ව්යාපෘතිය කැනඩාවට ද හඳුන්වා දීමට ඔවුන් අපේක්ෂා කරයි.
ඊශ්රායලයේ තාක්ෂණික අංශය කැනේඩියානු රජයේ ආර්ථික ඵලදායිතා ඉලක්කයන් සමඟ මනාව ගැලපෙන බව මෝඩ් තර්ක කරයි. දෙරටටම “නවෝත්පාදන සංස්කෘතියක්” හිමි වුවද, පර්යේෂණ ක්ෂේත්රයේ සොයාගැනීම් ඉතා ඉක්මනින් වාණිජමය වශයෙන් සාර්ථක ආරම්භක සමාගම් (startups) බවට පත් කිරීමට ඊශ්රායලය සතු හැකියාව සුවිශේෂී බව ඔහු පවසයි. ඊශ්රායලයේ නවෝත්පාදනයන් සහ කැනඩාවේ විශාල ජනගහනය මෙන්ම ඇමරිකානු වෙළඳපලට ඇති ප්රවේශය ඒකාබද්ධ කිරීමෙන් දෙරටටම විශාල වාසි අත්කර ගත හැකි බව තානාපති කාර්යාලයේ අදහසයි.
මේ සඳහා කෘෂිකර්මාන්තය, සන්නිවේදනය, ප්රවාහනය සහ ගුවන් සේවා වැනි අංශ ගණනාවක් ආවරණය වන පරිදි තාක්ෂණික ශිල්පීන් සම්බන්ධ කරන ඩිජිටල් ප්රජාවක් ගොඩනැගීමට ඊශ්රායලය කටයුතු කරමින් සිටී.
කෙසේ වෙතත්, ඊශ්රායලය සමඟ ගනුදෙනු කිරීම කැනේඩියානු දේශපාලනඥයින්ට අභියෝගයක් වී තිබේ. පසුගියදා ඇල්බර්ටා NDP නායක නහීඩ් නෙන්ෂි (Naheed Nenshi) තානාපති මෝඩ් සමඟ ලබාගත් ඡායාරූපයක් සම්බන්ධයෙන් ප්රසිද්ධියේ සමාව අයැද සිටියේය. ගාසා තීරයේ සහ ලෙබනනයේ ඊශ්රායල ක්රියාකලාපය හෙළා දකිමින් ඔහු කියා සිටියේ, එම ඡායාරූපය බොහෝ පිරිසකට වේදනාවක් ගෙන දුන් බවයි.
එසේ වුවද, කැනඩාවේ AI අමාත්ය එවන් සොලමන් (Evan Solomon) පසුගිය ජනවාරි මාසයේදී මෝඩ් හමුවී සහයෝගීතාව පිළිබඳව සාකච්ඡා කළේය. “සංකීර්ණ කාලවලදී සංවාදය වැදගත්” බව ඔහු එහිදී අවධාරණය කළේය.
ඊශ්රායලයේ යෝජනාවල තවත් වැදගත් අංගයක් වන්නේ කෘතිම බුද්ධිය වඩාත් ආරක්ෂිත ලෙස භාවිත කිරීමයි. විශේෂයෙන්ම සමාජ මාධ්ය හරහා පැතිරෙන යුදෙව් විරෝධී (antisemitism) සහ වෛරී ප්රකාශ පාලනය කිරීමට නව ඇල්ගොරිතම සහ තාක්ෂණික විසඳුම් සෙවීමට දෙරටට එක්ව කටයුතු කළ හැකි බව තානාපතිවරයා පවසයි. X (පෙර Twitter) සහ Meta වැනි වේදිකාවල වෛරී සහගත අන්තර්ගතයන් ඉහළ ගොස් ඇති බව පෙන්වා දෙන ඔහු, මෙය යුදෙව්වන්ට පමණක් නොව සමස්ත සමාජයටම බලපාන ප්රචණ්ඩත්වය උසිගැන්වීමක් බව සඳහන් කරයි.
කැනඩාව 2018 වසරේ සිටම AI තාක්ෂණය සඳහා නියාමන වැටවල් (guardrails) සකස් කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටින බැවින්, ඊශ්රායලයේ මෙම තාක්ෂණික සහයෝගීතාවය කැනඩාවට ද වැදගත් වනු ඇත.
අවසාන වශයෙන්, දේශපාලන සහ රාජ්යතාන්ත්රික මට්ටමින් දැඩි මතභේද පැවතියද, තාක්ෂණික සහ ආර්ථික සහයෝගීතාව හරහා දෙරට අතර නව සබඳතාවක් ගොඩනැගීමට ඊශ්රායලය දරන මෙම උත්සාහය කැනඩාවේ අනාගත තීරණ මත රඳා පවතිනු ඇත.


