කැනඩාවේ සෞඛ්ය පද්ධතිය තුළ වර්ධනය වෙමින් පවතින දැවැන්ත අර්බුදයක් හේතුවෙන් හදිසි ප්රතිකාර ඒකකවල (Emergency Room) සේවය කරන වෛද්යවරුන් දස දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු වෘත්තියෙන් ඉවත් වෙමින් සිටින බව අලුත්ම වාර්තා හෙළි කරයි. “බිඳ වැටුණු” පද්ධතියක් තුළ තවදුරටත් සේවය කිරීමේ බලාපොරොත්තුවක් නොමැති බව පවසන මෙම වෛද්යවරුන්, දැඩි මානසික පීඩනය සහ පද්ධතියේ පවතින ගැටලු හමුවේ මෙම තීරණය ගෙන ඇත.
කැනේඩියානු වෛද්ය සංගම් සඟරාව (CMAJ) විසින් ප්රකාශයට පත් කරන ලද නවතම අධ්යයනයකට අනුව, කැනඩාවේ හදිසි ප්රතිකාර වෛද්යවරුන් විශාල පිරිසක් තම ක්ෂේත්රය “බිඳ වැටී” ඇති බවත්, එය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට කිසිදු ඉඩක් නොමැති බවත් විශ්වාස කරති. මෙම තත්ත්වය හුදෙක් වෛද්යවරුන්ගේ පෞද්ගලික ගැටලුවක් නොව, සමස්ත රටේම සෞඛ්ය සුරක්ෂිතතාවයට එල්ල වී ඇති දැවැන්ත තර්ජනයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.
මෙම අධ්යයනයට සහභාගී වූ වෛද්යවරුන් පෙන්වා දෙන්නේ බිඳ වැටුණු සෞඛ්ය සේවා පද්ධතිය, සමාජයෙන් එල්ල වන යථාර්ථවාදී නොවන අපේක්ෂාවන් සහ සේවා ස්ථානයේ පවතින ජයගත නොහැකි අභියෝග තමන්ගේ මානසික විඩාවට (Burnout) ප්රධාන හේතු වී ඇති බවයි. මෙම තත්ත්වයෙන් මිදීම සඳහා බොහෝ වෛද්යවරුන් තම සේවා මුරයන් අඩු කිරීම, සේවා භූමිකාවන් වෙනස් කිරීම හෝ සේවය කරන රෝහල් වෙනස් කිරීම වැනි පියවර ගනිමින් සිටින අතර, සැලකිය යුතු පිරිසක් වෘත්තියට සම්පූර්ණයෙන්ම සමුදීමට තීරණය කර ඇත.
සමීක්ෂණයට ලක් කළ වෛද්යවරුන් 410 දෙනාගෙන් 41 දෙනෙකු දැනටමත් හදිසි ප්රතිකාර ක්ෂේත්රයෙන් ඉවත් වී ඇත. මින් 25 දෙනෙකු වෙනත් වෛද්ය ක්ෂේත්ර වෙත යොමු වී ඇති අතර, 10 දෙනෙකු විශ්රාම ගොස් ඇත. වඩාත්ම කනගාටුදායක කරුණ නම්, වෛද්යවරුන් හය දෙනෙකු රෝගීන්ට ප්රතිකාර කිරීමේ සායනික වෛද්ය වෘත්තියෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් වීමයි.
දැනට සේවයේ නියුතු වෛද්යවරුන්ගේ මානසික තත්ත්වය ද ඉතා අසතුටුදායක මට්ටමක පවතී. සමීක්ෂණය සම්පූර්ණ කළ ඉතිරි වෛද්යවරුන් 351 දෙනාගෙන් සියයට 46ක් (163 දෙනෙක්) දැඩි මානසික තෙහෙට්ටුවකින් පෙළෙන බව වාර්තා වේ. එමෙන්ම, සියයට 55ක් (193 දෙනෙක්) ‘ඩිපර්සනලයිසේෂන්’ (Depersonalization) හෙවත් තමා ගැන හෝ අවට පරිසරය ගැන යථාර්ථවාදී නොවන හැඟීමක් ඇති වන තත්ත්වයකින් පෙළෙන බව හෙළි වී ඇත.
හදිසි ප්රතිකාර වෛද්යවරියක වන වෛද්ය කැතරින් වර්නර් පවසන්නේ, වෛද්යවරුන් හට නියමිත ප්රමිතීන්ට අනුව ප්රතිකාර කිරීමට නොහැකි වීම සහ පවතින ක්රමය වෙනස් කිරීමට තමන්ට කිසිදු හැකියාවක් නොමැති බව හැඟීම වඩාත්ම බරපතල තත්ත්වය බවයි. තරුණ වෛද්යවරුන් සහ කාන්තා වෛද්යවරුන් අතර මෙම මානසික බිඳ වැටීම වඩාත් ඉහළ මට්ටමක පවතින බව ද නිරීක්ෂණය වී ඇත.
වෛද්යවරුන්ගේ මෙම නික්මයාම සෘජුවම බලපාන්නේ රෝගී සත්කාරක සේවාවන් සඳහාය. 2024-25 වර්ෂයේ දත්ත අනුව, කැනඩාව පුරා හදිසි ප්රතිකාර ඒකක වෙත පැමිණි රෝගීන්ගෙන් දස දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකුට (ප්රමාණයෙන් 180,000ක් පමණ) රෝහල් වාට්ටුවක ඇඳක් ලබා ගැනීමට පැය 48කට වඩා වැඩි කාලයක් රැඳී සිටීමට සිදු වී ඇත.
රෝහල්වල පවතින අධික තදබදය, කාර්ය මණ්ඩල හිඟය සහ සීමිත ඇඳන් ධාරිතාවය වැඩි වන ඉල්ලුමට සරිලන ලෙස යාවත්කාලීන වී නොමැති වීම මෙම ගැටලුව උග්ර කර ඇත. විශේෂයෙන්ම දියවැඩියාව සහ අධික රුධිර පීඩනය වැනි නිදන්ගත රෝගවලින් පෙළෙන වැඩිහිටි රෝගීන් හදිසි ප්රතිකාර ඒකක තුළ වැඩිම කාලයක් ගත කරන පිරිස බවට පත්ව ඇත.
2024-25 කාලය තුළ කැනඩාව පුරා හදිසි ප්රතිකාර ඒකක වෙත පැමිණි වාර ගණන මිලියන 16.1කි. මින් සියයට 12ක් රෝහල් ගත කිරීම් සඳහා යොමු වී ඇත. බොහෝ වෛද්යවරුන් වාර්තා කරන්නේ හදිසි ප්රතිකාර ඒකක නිරන්තරයෙන් රෝගීන්ගෙන් පිරී පවතින බැවින්, අලුතින් පැමිණෙන රෝගීන් පරීක්ෂා කිරීමට පවා නිසි ඉඩකඩක් නොමැති බවයි.
වෛද්ය වර්නර් පවසන පරිදි, අසාධ්ය තත්ත්වයේ පසුවන රෝගියෙකු පැමිණි විට පවා නිසි ප්රතිකාර ලබා දීමට නොහැකි තරමට වෛද්යවරුන් පත්ව ඇත්තේ, රෝගීන් ආරක්ෂිතව පරීක්ෂා කරන්නේ කොහේද යන්න වැනි ප්රායෝගික ගැටලු විසඳීමට ඔවුන්ට වැඩි කාලයක් වැය කිරීමට සිදුවන බැවිනි.
තරුණ වෛද්යවරුන් වෘත්තියෙන් ඉවත් වීම ක්ෂේත්රයේ අනාගතයට එල්ල වී ඇති බරපතල තර්ජනයකි. ක්වින්ස් විශ්ව විද්යාලයේ මහාචාර්ය කර්ස්ටින් ඩි විට පවසන්නේ, තරුණ වෛද්යවරුන් තම වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භයේදීම ඉවත් වුවහොත් ඔවුන්ගෙන් රටට ලැබිය යුතු සම්පූර්ණ සේවය අහිමි වන බවයි. නවක වෛද්යවරුන් පැමිණෙන වේගයට වඩා පළපුරුදු වෛද්යවරුන් ඉවත් වන වේගය වැඩි වීම නිසා, ඉදිරියේදී හදිසි ප්රතිකාර ඒකක වසා දැමීමට හෝ සේවා මුරයන් පිරවීමට නොහැකි තත්ත්වයක් උදා විය හැකි බවට අනතුරු ඇඟවේ.
ඔන්ටේරියෝ ප්රාන්තයේ සිදු කළ සමීක්ෂණයකට අනුව, වෛද්යවරුන්ගෙන් සියයට 74ක් පවසන්නේ පවතින තදබදය අතිශය බරපතල මට්ටමක පවතින බවයි. එමෙන්ම සියයට 76ක් පවසන්නේ සෑම සේවා මුරයකදීම පාහේ නියමිත වේලාවට ප්රතිකාර ලබා දීමට මෙම තදබදය බාධාවක් වන බවයි.
අවසාන වශයෙන්, කැනඩාවේ හදිසි ප්රතිකාර සේවාව පවතින්නේ “අර්බුදකාරී” තත්ත්වයක බව විශේෂඥයෝ පවසති. මෙම පද්ධතිය කඩිනමින් ප්රතිසංස්කරණය නොකළහොත් වෛද්යවරුන්ගේ නික්මයාම වළක්වා ගැනීමට නොහැකි වනු ඇති අතර, එය රටේ පොදු ජනතාවගේ ජීවිත අවදානමට ලක් කරනු ඇත.
