දෙවිනුවර උපුල්වන් ශ්රී විෂ්ණු මහා දේවාලයේ 769 වන වාර්ෂික ඇසළ පෙරහැර මෙවර පැවැත්වෙන්නේ දැඩි ආරක්ෂක රැකවල් මධ්යයේ සහ දැඩි ආන්දෝලනාත්මක වාතාවරණයක් යටතේය. විශේෂයෙන්ම පෙරහැරේ කාවඩි කණ්ඩායම් සහභාගී කරවා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් පාතාල කණ්ඩායම්වලින් එල්ල වූ බලපෑම් හේතුවෙන් සමස්ත උත්සවයේම ආරක්ෂාව පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමු කිරීමට බලධාරීන්ට සිදු විය.
මෙම වසරේ පෙරහැර සඳහා කාවඩි කණ්ඩායම් සහභාගී කරවා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ගැටලුකාරී තත්ත්වයක් නිර්මාණය වූයේ පාතාල කල්ලි දෙකක් අතර ඇති වූ මතභේදයක් හේතුවෙනි. සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවෙකු වන “කංජිපානි ඉම්රාන්” විසින් එවූ බව කියන හඬ පටයක් මගින් දෙවිනුවර දේවාලයේ බස්නායක නිලමේවරයාට තර්ජනය කර තිබූ අතර, පසුගිය වසරේ ඉවත් කරන ලද කාවඩි කණ්ඩායම් කිහිපයකට මෙවර සහභාගී වීමට අවසර දෙන ලෙස ඔහු ඉල්ලා තිබුණි. මෙයට ප්රතිචාර වශයෙන් “දෙහිබාලේ මල්ලි” නමින් හඳුන්වන පුද්ගලයෙකු විසින් තවත් හඬ පටයක් නිකුත් කරමින් එම ඉල්ලීමට විරෝධය පළ කර තිබුණි.
මෙම තත්ත්වය තවත් උග්ර වූයේ ජූලි 21 වන දින දේවාලය ආසන්නයේ පිහිටි නිවසක් ඉලක්ක කර ගනිමින් සිදු වූ වෙඩි තැබීමේ සිද්ධියත් සමඟය. බුද්ධි අංශ වාර්තා මගින් පෙන්වා දුන්නේ සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවන්ට සම්බන්ධ පුද්ගලයින් අතර ගැටුම් ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතින බවයි. මේ හේතුවෙන්, මහජන ආරක්ෂාව සහ පෙරහැරේ ගෞරවය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා පොලිස්පති ප්රියන්ත වීරසූරිය මහතා විසින් මෙවර පෙරහැරෙන් කාවඩි අංගය තාවකාලිකව ඉවත් කරන ලෙස මාතර දිස්ත්රික් ලේකම්වරයාට නිර්දේශ කර තිබුණි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම තීරණය සම්බන්ධයෙන් නැවත සලකා බැලීම සඳහා ජූලි 27 වන දින මාතර දිස්ත්රික් ලේකම් කාර්යාලයේදී විශේෂ සාකච්ඡාවක් පවත්වන ලදී. මහජන ආරක්ෂක අමාත්ය ආනන්ද විජේපාල මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් පැවති මෙම සාකච්ඡාවට පොලිස්පති ප්රියන්ත වීරසූරිය, මහජන ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ලේකම් රවී සෙනෙවිරත්න, මාතර දිස්ත්රික් ලේකම් චන්දන තිලකරත්න සහ පෙරහැර සංවිධායක මණ්ඩලයේ නියෝජිතයෝ සහභාගී වූහ.
මෙහිදී සියලු පාර්ශවයන්ගේ අදහස් සලකා බැලීමෙන් අනතුරුව, පසුගිය වසරේ (2025) පෙරහැර සඳහා සහභාගී වූ කාවඩි කණ්ඩායම් 45 කටම මෙවර පෙරහැර සඳහා ද සහභාගී වීමට අවසර ලබා දීමට තීරණය විය. බස්නායක නිලමේ තිලින මධුසංඛ මහතා ප්රකාශ කළේ ලියාපදිංචි කණ්ඩායම් පමණක් සහභාගී කරවා ගැනීමට තමන්ගේ විරෝධයක් නොමැති බවයි. ඒ අනුව, පෙරහැරේ හයවන වීදි සංචාරය සඳහා මෙම කාවඩි කණ්ඩායම් එක් වීමට නියමිතව තිබුණි.
පෙරහැරේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා පොලිසිය සහ විශේෂ කාර්ය බලකායේ (STF) නිලධාරීන් ඇතුළුව 1,500 කට අධික ආරක්ෂක නිලධාරීන් පිරිසක් යොදවා තිබේ. පෙරහැරට සහභාගී වන සියලුම කාවඩි කණ්ඩායම් දැඩි ලෙස පරීක්ෂාවට ලක් කෙරෙන අතර, පොලිස් අධීක්ෂණය යටතේ පෙරහැර කටයුතු සිදු කෙරේ.
ජූලි 28 වන දින පෙරවරුවේ සිදු කරන ලද විශේෂ මෙහෙයුමකදී, පෙරහැරට සහභාගී වීමට පැමිණි කාවඩි කණ්ඩායම් කිහිපයක සාමාජිකයින් පිරිසක් මත්ද්රව්ය ළඟ තබා ගැනීමේ චෝදනාව මත අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත. මෙය පෙරහැරේ විනය සහ ආරක්ෂාව සහතික කිරීම සඳහා ගනු ලැබූ පියවරක් බව පොලිසිය සඳහන් කළේය.
මෙම ආරක්ෂක තත්ත්වය පිළිබඳව දේශපාලන ක්ෂේත්රය තුළද විවිධ මතවාදයන් මතු වී තිබේ. හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී සමන් රත්නප්රිය මහතා චෝදනා කළේ රජයට මහජන ආරක්ෂාව සහතික කිරීමට නිසි උපාය මාර්ගයක් නොමැති බවයි. මෙයට පිළිතුරු දෙමින් ජාතික ජන බලවේගයේ මන්ත්රී චන්දන සූරියආරච්චි මහතා ප්රකාශ කළේ, බුද්ධි තොරතුරු මත තීරණ ගැනීම පොලිසියේ වගකීමක් බවත්, එය රජයේ අසාර්ථකත්වයක් ලෙස පෙන්වීමට උත්සාහ කිරීම ඇතැම් කණ්ඩායම්වල දේශපාලන අවශ්යතාවයක් බවත්ය.
හිටපු අමාත්ය පාඨලී චම්පික රණවක මහතා අවධාරණය කළේ, මෙරට සංස්කෘතික උත්සව පාලනය කිරීමට හෝ ඒවාට බලපෑම් කිරීමට සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලිවලට කිසිසේත්ම ඉඩ නොදිය යුතු බවයි.
සමස්තයක් ලෙස, මෙවර දෙවිනුවර ඇසළ පෙරහැර සංස්කෘතික මංගල්යයකට එහා ගිය, රාජ්ය ආරක්ෂාව සහ නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ හැකියාව පරීක්ෂාවට ලක් කෙරෙන අවස්ථාවක් බවට පත්ව තිබේ. දැඩි ආරක්ෂක විධිවිධාන මධ්යයේ වුවද, පෙරහැරේ සාම්ප්රදායික අංගයන් අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමට බලධාරීන් කටයුතු කර ඇත.
